Bu yazı bir işveren sohbetinin yazıya dökülmüş hâli. Sorular, Budva'da restoran açan, Tivat'ta şantiye yürüten ya da Bar'da pansiyon işleten Türk işverenlerin son bir yılda RoNa Legal'e sorduğu sorular; cevaplar Karadağ'ın Yabancılar Kanunu, İş Kanunu ve 2026 kota kararından. Sorular sadeleştirildi, cevaplar sadeleştirilmedi.
"Türkiye'den ustamı getirsem, vizesiz giriyor zaten, çalıştırabilir miyim?"
Hayır. Vizesiz giriş (31 Ekim 2026'ya kadar 30 gün) bir giriş kuralı; çalışma hakkı ayrı bir kanun maddesinden geliyor. Karadağ'da yabancının çalışabilmesi için ya tek izin (jedinstvena dozvola, oturma ve çalışma izni tek kartta) ya da kısa süreli işler için çalışma bildirimi (potvrda o prijavi rada) gerekiyor. İkisinin de dosyasını işçi değil işveren açıyor; yabancı kendi adına başvuramıyor. 1 Kasım 2026'dan sonra Türk vatandaşı zaten vizeye tabi olacağı için "önce gelsin, sonra bakarız" planı iki kez kapanıyor: bir kere kanunda, bir kere sınırda.
Hizmet sözleşmesi de bu kuralı aşmıyor. "Bordroya almam, hizmet alırım" kurgusu vergi tarafında farklı bir tablo yaratıyor ama iş hukuku tarafında çalışma izni şartını kaldırmıyor. Tek seferlik bir iş için, sözgelimi bir dairenin boyası ya da klima montajı, Glatko'daki kayıtlı hizmet sağlayıcılardan birini çağırmak ile o kişiyi işletmenizde düzenli çalıştırmak arasındaki fark tam burada: birincisi hizmet alımı, ikincisi istihdam.
"Kota ne demek, bana da mı uygulanıyor?"
Karadağ her yıl yabancılara verilecek çalışma izni sayısını hükümet kararıyla belirliyor. 2026 kararı (18 Aralık 2025) toplam 28.988 izin: 21.668 standart istihdam, 2.320 sezonluk çalışma, yaklaşık 5.000 yedek havuz. Kota sektörlere dağıtılıyor ve turizm ile inşaat, kotayı her yıl en erken tüketen iki sektör. Piyasa testi yok; kota sektör bazında sabit bir tavan. Mart'ta boş görünen bir sektör kotası Mayıs'ta bitmiş olabiliyor.
Kotanın dışında kalanlar da var (Yabancılar Kanunu madde 78): serbest meslek erbabı olarak kayıtlı olanlar, üst düzey yöneticiler, bilişim sektörü çalışanları, şirket içi transferler ve sözleşmeli hizmet kapsamındakiler. Kendi şirketinizin yürütücü müdürü olarak alacağınız izin de kota dışında, ayrı bir dosya. Yani "yöneticiyi kota içinden, aşçıyı kota dışından" gibi bir kurgu ters; kota aşçı için, yönetici için değil.
"Dosya ne kadar sürüyor, ne zaman başlamalıyım?"
İşverenin yazılı iş teklifi, adayın sağlık sigortası, diploma ve denklik belgesi, adli sicil kaydı ve pasaportuyla dosya İçişleri'ne (MUP) gidiyor; karar 30 ile 60 gün arasında. Öncesinde belgeleri toplamak 7 ile 15 gün. Türkiye'den gelen her belge apostilli ve yeminli tercümeli olacak; Türkiye 1985'ten beri Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olduğu için konsolosluk tasdiki zincirine gerek yok, apostil yetiyor.
Takvimi tersten kurun. Haziran'da açılacak bir restoranın personel dosyaları Mart'ın ilk haftasında MUP'ta olmalı; Nisan'da başlayan dosya, en iyi ihtimalle sezonun ortasında sonuçlanıyor. Sürecin adım adım hâli ve belge listesi işveren gözünden çalışma izni süreci yazısında tablo olarak var.
"İzin çıktı, işçi ne zaman başlar?"
İzin çıktıktan sonra 24 saat içinde iş sözleşmesi imzalanıp sigorta girişi (prijava rada) yapılıyor. Bu 24 saat çoğu işverenin bilmediği ve en çok ceza yediği kural; izin kartı elde, işçi pazartesi başlasın diye beklemek, kartla sigorta girişi arasındaki günleri kaçak çalıştırma şüphesine açıyor.
Sonrası da işverenin üstünde kalıyor: iznin bir kopyası iş yerinde, genel merkezde değil, şantiyede ya da mutfakta bulunacak; işçi yalnızca izinde yazan pozisyonda ve yalnızca izni alan işveren için çalışacak (İş Kanunu madde 66). Grup içindeki ikinci şirkete geçici olarak "ödünç vermek" bu maddeye aykırı. Erken fesihte bildirim süresi 8 gün.
"Asgari ücret ne kadar, bana maliyeti ne?"
1 Ekim 2024'ten bu yana ve 2026'da da geçerli olan rakamlar: nitelik seviyesine göre net 600 euro (V. seviyeye kadar) ve net 800 euro (VI. seviye ve üstü, yani yüksekokul ve üniversite). Brüt karşılıkları kabaca 700 ve 950 euro bandında. İşveren tarafında emeklilik primi sıfırlandı, sağlık primi 2022'den beri yok, işsizlik primi yüzde 0,5; toplam işveren maliyeti net ücretin 1,19 ile 1,29 katı arasında. Çalışan tarafında gelir vergisi 2026'da 700 euroya kadar sıfır, 700–1.000 arası yüzde 9, üstü yüzde 15; buna belediye ek vergisi ve yüzde 10 emeklilik primi ekleniyor. Bordronun tam dökümü asgari ücret 2026 yazısında.
Asgari ücretin altında sözleşme geçersiz. "Yemek ve lojman veriyorum, nakdi düşük tutalım" pazarlığı denetimde işvereni koruyan bir cümle değil.
"Sezonluk personel için ayrı bir yol var mı?"
Var: 2.320 kişilik sezonluk kota. Turizm, inşaat ve tarım için; belge şartları standart istihdamdan farklı. Sezonluk yol, otelin yaz kadrosu için mantıklı ama yıl boyu çalışacak şef için değil. Turizmde sezonluk işgücünün ülke ülke hangi kanaldan geldiğini turizm personeli tedariki yazısı anlatıyor; Sırbistan'dan gelen personel için en oturmuş dosya Sırp işçi çalıştırma yazısında.
Türkiye'den personel getirmenin kendine özgü üç kalemi var: apostil zinciri, sosyal güvenlik ve giriş rejimi. Türkiye–Karadağ Sosyal Güvenlik Anlaşması (imza 2012, yürürlük 1 Aralık 2015) geçici görevlendirmede primin hangi ülkede ödeneceğini belirliyor; görevlendirme formu olmadan gönderilen personel iki ülkede birden prim doğuruyor. Bu üç kalemi Türk işçi getirme işveren rehberi sırayla ele alıyor. Yurt dışındaki bir ajans üzerinden toplu işçi getirme kanalı ise bugün kapalı; İş Kanunu'nun ilgili maddeleri AB üyeliğine kadar askıda.
"Yakalanırsam ne olur?"
Kaçak çalıştırmada (rad na crno) para cezası kişi başı değil, dosya başı: şirket için 1.000 ile 10.000 euro, sorumlu müdür için 300 ile 2.000 euro, şahıs işletmesi için 300 ile 6.000 euro (Yabancılar Kanunu madde 210). Asıl bedel para cezası değil: altı aya kadar faaliyet yasağı, sınır dışı masraflarının işverenden tahsili ve üçüncü ihlalde yabancı çalıştırma hakkının kaybı. Sezonluk bir işletmede altı aylık yasak, o yılın kapanması demek.
"Şantiyem altı ayı geçerse ne değişir?"
Türk şirketi Karadağ'da doğrudan şantiye yürütüyorsa iç hukukta altı ayı aşan proje daimi işyeri (stalna poslovna jedinica) sayılıyor ve Karadağ'da kurumlar vergisi mükellefiyeti doğuyor; Türkiye–Karadağ vergi anlaşması şantiye için 18 aylık eşik tanıyor, hangisinin uygulanacağı yapının nasıl kurulduğuna bağlı. Yurt dışındaki ana şirkete ödenen danışmanlık ve yönetim bedellerinde yüzde 15 stopaj var. Bu iki kalem, personel dosyasından önce şirket yapısına karar verilmesini gerektiriyor: işveren Türk şirketi mi olacak, Karadağ DOO'su mu?
Sıra
Önce hangi tüzel kişinin işveren olacağına karar verilir; sonra kanal seçilir (kota içi, yönetici, sezonluk); Türkiye belgeleri apostil ve tercümeden geçer; dosya MUP'a verilir; izin çıkınca 24 saat içinde sözleşme ve sigorta; iş yerinde kopya, fesihte 8 gün. Bu sırayı işletmenin açılış tarihinden geriye doğru kuran işveren sezonu kaçırmıyor. RoNa Legal'in çalışma izni ve yabancı istihdamı sayfası kota takibini ve dosya yönetimini işveren adına yürütüyor; Budva ofisi sezon öncesi Şubat ve Mart'ta en yoğun dönemini yaşıyor, randevuyu ona göre alın.
Bilgilendirme amaçlı bir yazıdır. Kota kararı yıllık, ceza aralıkları ve prim oranları kanun değişikliğiyle güncellenebilir; dosya açmadan önce güncel metni doğrulatın.