Çocukla birlikte yaşamayan ebeveyn iki ay üst üste nafaka ödemezse ya da yalnızca bir kısmını öderse, çocuk Karadağ Nafaka Fonu'ndan (Alimentacioni fond) geçici nafaka alma hakkı kazanıyor. Fon, icra edilebilir belgede belirlenen nafaka tutarını cebri icra masraflarıyla birlikte her ay çocuğun birlikte yaşadığı ebeveynin hesabına ödüyor; devlet de bu tutarı faiziyle borçlu ebeveynden tahsil ediyor. Başvuru vesayet makamına harçsız yapılıyor ve karar 15 gün içinde, özel bir inceleme gerekirse 30 gün içinde veriliyor. Ocak 2024'ten beri geçici ya da daimi oturum izni olan yabancı çocuklar da bu haktan yararlanabiliyor.
Bu rehber kimlerin yararlandığını, tutarı, gereken belgeleri, süreleri, ödemeyi ve devletin ebeveynin borcunu nasıl tahsil ettiğini anlatıyor.
Geçici nafakadan kimler yararlanır?
| Koşul | Kanun ne diyor |
| Çocuk | Karadağ'da ikametgâhı ya da ikameti olan, 18 yaşından küçük Karadağ vatandaşı çocuk |
| Yabancı çocuk | geçici ya da daimi oturum izni olan çocuk, Karadağ'da ikamet eden sığınmacı ya da ikincil koruma altındaki yabancı |
| Ebeveynin borcu | ebeveyn, icra edilebilir belge ve icra kararında belirlenen nafakayı iki ay üst üste tamamen ya da kısmen ödememiş |
| Düzensiz ödeme | ebeveyn son 12 ayda en az iki aylık ortalama nafaka tutarı kadar borçlu |
| İcra edilebilir belge | kesinleşmiş mahkeme kararı, çocuk nafakası anlaşmasının noter senedi ya da tanınmış yabancı icra edilebilir belge |
- Masraflara katılmadan 30 günden uzun süre koruyucu ailede, bir kurumda, dini ya da askeri okulda kalan çocuk ya da altı aydan uzun hapis cezası çeken çocuk bu haktan yararlanamıyor.
- Hak, çocuğun kişisel hakkı; başkasına devredilemiyor ve haczedilemiyor.
Geçici nafaka ne kadar ve ne süreyle ödenir?
- Tutar, icra edilebilir belgede belirlenen nafakaya, kamu icra memurunun kararındaki icra masraflarının eklenmesiyle bulunuyor.
- Ebeveyn bir kısmını ödüyorsa Fon tam tutara kadar olan farkı ödüyor.
- Hak, başvurunun yapıldığı günden itibaren tanınıyor.
- Ebeveyn tamamını ödemeye başlayana kadar, en geç çocuk 18 yaşına girene kadar sürüyor; hastalık ya da engellilik nedeniyle çalışamayan çocuk için ergin olduktan sonra da, ebeveyn ödemeye başlayana kadar devam ediyor.
- Nafaka tutarı değişirse ödenen tutar da güncelleniyor.
Başvuru nasıl yapılır?
- Velayeti kullanan ebeveyn ya da vasi, çocuk adına vesayet makamına öngörülen formla başvuruyor; makam süreci kendiliğinden de başlatabiliyor.
- Başvuruya ebeveyn ile çocuğun ikametgâh ya da ikamet belgeleri, ebeveynin ödemediğini gösteren kamu icra memurunun icra kararı, çocuğun doğum kaydı örneği ve yabancı çocuk için oturum ya da koruma belgesi ekleniyor.
- Başvuruda çocuğun birlikte yaşadığı ebeveynin banka hesap numarası ve diğer ebeveynin ödemeyi kestiği tarih yazılıyor.
- Harç alınmıyor.
- Vesayet makamı 15 gün içinde, özel inceleme gerekirse 30 gün içinde karar veriyor.
Ödeme nasıl yapılır, koşullar değişirse ne olur?
- Fon geçici nafakayı bir önceki ay için aylık tutarlar halinde, banka aracılığıyla başvurudaki hesaba ödüyor.
- Fon Maliye Bakanlığı bünyesinde kurulu ve kaynakları hakkında aylık rapor yayımlıyor.
- Karara karşı sosyal yardımdan sorumlu bakanlığa itiraz edilebiliyor, ancak itiraz ödemeyi durdurmuyor.
- Çocuğun birlikte yaşadığı ebeveyn, vasi ve borçlu ebeveyn her değişikliği sekiz gün içinde vesayet makamına bildirmek zorunda; bildirmemenin cezası 300 ile 1.000 euro.
- Geçici nafakayı gerçeğe aykırı bilgilerle alan ebeveyn ya da vasi, ödenen tutarı devlete tazmin etmek zorunda.
Devlet borcu ebeveynden nasıl tahsil eder?
- Devlet, geçici nafakayı ödeyerek ödenen tutar ve faiz için çocuğun borçlu ebeveyne karşı haklarına halef oluyor.
- Fon, ebeveynin tutarı faiziyle sekiz gün içinde ödemesini emreden bir karar veriyor.
- Ebeveyn ödemezse Fon kararı icra takibi başlatılması için Mülkiyet ve Hukuki Çıkarlar Koruyucusu'na gönderiyor; karar, ebeveynin tüm malvarlığı üzerinde icra edilebilir belge niteliği taşıyor.
- Borçlu ebeveyn ölürse mirasçılar, miras kalan malvarlığının değeri kadar sorumlu oluyor.
Boşanmadan sonra mal paylaşımını ve velayeti boşanma ve mal paylaşımı yazımız, çocuk yardımını ve ebeveyn ödemelerini çocuk yardımı yazımız anlatıyor. Başvuru için gereken doğum kaydı örneğini doğum kaydı örneği yazımız, kamu icra memurlarının işleyişini ise cebri icra yazımız açıklıyor. Karadağ'da boşanma ve miras konusunu Türk aile hukukuyla birlikte RoNa Legal de ele alıyor.
Sık sorulan sorular
Karadağ'da Nafaka Fonu çocuk nafakasını ne zaman öder? Ebeveyn, icra edilebilir belgede belirlenen nafakayı iki ay üst üste tamamen ya da kısmen ödemediyse ya da son 12 ayda en az iki aylık ortalama tutar kadar borçluysa.
Nafaka Fonu ne kadar öder? İcra edilebilir belgede belirlenen nafaka tutarını icra masraflarıyla birlikte öder; ebeveyn bir kısmını ödüyorsa tam tutara kadar olan farkı öder.
Başvuru nereye yapılır? Vesayet makamına, öngörülen formla ve harçsız.
Karar ne kadar sürede çıkar? Vesayet makamı 15 gün içinde, özel inceleme gerekirse 30 gün içinde karar veriyor.
Yabancı çocuklar yararlanabilir mi? Evet, geçici ya da daimi oturum izni, sığınma ya da ikincil koruma statüsü olan ve Karadağ'da ikamet eden çocuklar yararlanabiliyor.
Borçlu ebeveyn parayı geri ödemek zorunda mı? Evet, devlet çocuğun haklarına halef olup ödenen tutarı faiziyle tahsil ediyor; ebeveyn ölürse mirasçılar miras kalan malvarlığının değeri kadar sorumlu oluyor.
Kaynaklar
Hakkı, tutarı, usulü, ödemeyi ve borcun tahsilini Geçici Çocuk Nafakası Kanunu (Resmî Gazete 80/2022, 1 Kasım 2022'den beri uygulanıyor, madde 2, 5, 8, 9, 11, 13, 15, 20, 23, 24, 26 ve 31 ile 41 arası) ve hakkı yabancı çocuklara genişleten, tutarı kamu icra memurunun kararına bağlayan Aralık 2023 değişiklikleri (Resmî Gazete 123/2023) düzenliyor. Bilgiler 26 Eylül 2026'da kontrol edildi. Fijaka bir ilan platformudur; bu yazı hukuki danışmanlık değildir.