Кога државата плаќа издршка за детето во Црна Гора? Ако родителот што не живее со детето два месеци по ред не плаќа издршка, или плаќа само дел од неа, детето има право на привремена издршка од Алиментациониот фонд (Alimentacioni fond) на Црна Гора. Фондот секој месец го плаќа износот на издршката утврден со извршната исправа, плус трошоците за извршување, на сметката на родителот кај кого живее детето, а државата потоа тој износ со камата го наплатува од родителот што е должен да плаќа. Барањето го поднесувате до органот за старателство, бесплатно, а одлуката се донесува во рок од 15 дена, односно 30 дена ако е потребна посебна истрага. Од јануари 2024 право имаат и странските деца со одобрен привремен или постојан престој.
Овој водич објаснува кој има право, колку се плаќа, кои документи ви требаат, роковите, исплатата и што прави државата со долгот на родителот. Овој водич е корисен ако сте родител во Црна Гора на кого другиот родител не му плаќа издршка за детето.
Кој има право на привремена издршка?
| Услов | Што вели законот |
| Дете | Дете под 18 години што е црногорски државјанин со пријавено живеалиште или привремен престој во Црна Гора |
| Странско дете | Дете со одобрен привремен или постојан престој, лице со азил или странец под супсидијарна заштита што престојува во Црна Гора |
| Долг на родителот | Родителот два месеци по ред не ја платил, целосно или делумно, издршката утврдена со извршната исправа и решението за извршување |
| Нередовно плаќање | Во последните 12 месеци родителот должи најмалку два просечни месечни износа на издршката |
| Извршна исправа | Извршна судска одлука, нотарски акт за договор за издршка на детето или призната странска извршна исправа |
- Право нема дете сместено во згрижувачко семејство, установа, верско или воено училиште подолго од 30 дена без учество во трошоците, ниту дете што издржува казна затвор подолга од шест месеци.
- Правото му припаѓа лично на детето, не може да се пренесе и не може да биде предмет на извршување.
Колку се плаќа и колку долго?
- Износот е еднаков на издршката утврдена со извршната исправа, плус трошоците за извршување од решението на јавниот извршител.
- Ако родителот плаќа дел, Фондот ја плаќа разликата до целиот износ.
- Правото се признава од денот на поднесувањето на барањето.
- Трае додека родителот не почне да плаќа во целост, најдоцна до наполнети 18 години на детето; за дете неспособно за работа поради болест или попреченост продолжува и по полнолетството, додека родителот не почне да плаќа.
- Износот се усогласува кога се менува износот на издршката.
Како се поднесува барање?
- Родителот што го врши родителското право или старателот поднесува барање во име на детето до органот за старателство, на пропишаниот образец; органот може да ја започне постапката и по службена должност.
- Приложувате доказ за пријавеното живеалиште или привремениот престој на родителот и детето, решението за извршување на јавниот извршител како доказ дека родителот не плаќа, извод од матичната книга на родените за детето и, за странско дете, доказ за престојот или статусот на заштита.
- Во барањето се наведуваат банкарската сметка на родителот кај кого живее детето и датумот од кој другиот родител престанал да плаќа.
- Не се плаќа такса.
- Органот за старателство одлучува во рок од 15 дена, односно во рок од 30 дена ако е потребна посебна истрага.
Како се исплаќа и што ако се променат околностите?
- Фондот ја исплаќа привремената издршка во месечни износи за претходниот месец, преку банка, на сметката наведена во барањето.
- Фондот е организиран во рамките на Министерството за финансии и објавува месечни извештаи за своите средства.
- Против решението можете да поднесете жалба до министерството надлежно за социјална заштита, но жалбата не ја одложува исплатата.
- Родителот кај кого живее детето, старателот и родителот што е должен да плаќа мора секоја промена да ја пријават до органот за старателство во рок од осум дена; за непријавување се плаќа глоба од 300 до 1.000 €.
- Родител или старател што добил привремена издршка врз основа на неточни податоци мора да ѝ го надомести на државата исплатениот износ.
Како државата го наплатува долгот од родителот?
- Со исплатата на привремената издршка државата ги презема правата на детето кон родителот што е должен да плаќа, за исплатениот износ плус камата.
- Фондот донесува решение со кое му налага на родителот да го плати износот со камата во рок од осум дена.
- Ако родителот не плати, Фондот го доставува решението до Заштитникот на имотно-правните интереси за да започне извршување, а решението е извршна исправа врз целиот имот на родителот.
- Ако родителот што е должен да плаќа почине, наследниците одговараат до вредноста на наследениот имот.
Поделбата на имотот и старателството по развод ги објаснуваме во водичот за поделбата на имотот по развод, а детскиот додаток и родителските надоместоци во водичот за детскиот додаток. Изводот од матичната книга на родените што ви треба за барањето го објаснуваме во водичот за изводот од матичната книга на родените, а работата на јавните извршители во водичот за извршувањето. Судовите на која земја одлучуваат за прекуграничен развод опишува и RoNa Legal во својот текст на англиски.
Често поставувани прашања
Кога Алиментациониот фонд плаќа издршка за детето во Црна Гора? Кога родителот два месеци по ред не ја платил, целосно или делумно, издршката утврдена со извршната исправа, или во последните 12 месеци должи најмалку два просечни месечни износа.
Колку плаќа Алиментациониот фонд? Износот на издршката утврден со извршната исправа плус трошоците за извршување, а ако родителот плаќа дел, разликата до целиот износ.
Каде се поднесува барањето? До органот за старателство, на пропишаниот образец, бесплатно.
Колку трае донесувањето на одлуката? Органот за старателство одлучува во рок од 15 дена, односно во рок од 30 дена ако е потребна посебна истрага.
Дали странските деца имаат право? Да, ако имаат одобрен привремен или постојан престој, или азил или супсидијарна заштита, и престојуваат во Црна Гора.
Дали родителот што е должен да плаќа мора да ги врати парите? Да, бидејќи државата ги презема правата на детето и исплатениот износ го наплатува со камата, а ако родителот почине, наследниците одговараат до вредноста на наследениот имот.
Извори
Правото, износот, постапката, исплатата и наплатата на долгот ги уредува Законот за привремена издршка на децата („Службен лист“ 80/2022, во примена од 1 ноември 2022, членови 2, 5, 8, 9, 11, 13, 15, 20, 23, 24, 26 и од 31 до 41), со измените од декември 2023 („Службен лист“ 123/2023), кои правото го проширија на странските деца и износот го врзаа за решението на јавниот извршител (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 26 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е правен совет.