Домови за стари лица во Црна Гора 2026: колку чини место, како се добива преку центарот за социјална работа и кој плаќа

Колку чини место во дом за стари лица во Црна Гора и како се добива? Црна Гора има пет јавни домови за стари лица, во Подгорица, Рисан, Бијело Поле, Никшиќ и Пљевља. Место во јавен дом обично се добива преку центарот за социјална работа (centar za socijalni rad), кој донесува решение за сместување, а министерството ја утврди цената на услугата за овие корисници на 300, 400 или 550 евра месечно, зависно од потребното ниво на поддршка. Корисникот учествува во трошоците за престојот со сите свои приходи, а остатокот го покриваат роднините што имаат обврска за издршка и државата. Според измените на Законот за социјална и детска заштита од април 2026, правото самостојно да ја утврдуваат цената за директните договори го задржаа само давателите што не се финансираат од буџетот, а Домот за стари лица „Подгорица“ наведува дека место се доделува исклучиво врз основа на решение од центарот за социјална работа.

Овој водич објаснува кои домови постојат, колку чини место, како тече постапката, кои документи се потребни и кој плаќа. Овој водич е корисен ако барате место во дом за стари лица за роднина во Црна Гора.

Кои јавни домови за стари лица постојат?

• Домот во Рисан е основан во 1947 година и е најстарата установа за грижа за стари лица во Црна Гора.
• Домот во Бијело Поле наведува капацитет од 200 места во двокреветни и трикреветни соби.
• Услугите на домовите за стари лица ги даваат лиценцирани даватели, јавни и приватни, а приватниот дом самостојно ја утврдува својата цена.

Колку чини место во дом за стари лица?

• За корисниците упатени од центарот за социјална работа, одлука на министерството од 28 ноември 2022 ја утврди цената на 300, 400 или 550 евра месечно, зависно од нивото на поддршка и обемот на услугата.
• Домот за стари лица „Никшиќ“ наведува цена од 400 или 550 евра за овие корисници, зависно од одделението.
• За директни договори јавните домови наплаќаа од 400 до 700 евра месечно, а Никшиќ 500 или 650 евра во двокреветна соба.
• Корисниците што влегле во јавен дом со директен договор според поранешните правила го задржуваат тоа право.
• Просечната месечна потрошувачка на домовите по корисник во 2024 година се движеше од 896,44 евра во Подгорица до 1.242,74 евра во Пљевља.
• Во Домот за стари лица „Подгорица“ цената ги опфаќа сместувањето, три оброка и две ужини, лекар и негувателска грижа, физиотерапија, психосоцијална поддршка, фризер и перење алишта, а излетите не се наплаќаат дополнително.

Како се добива место?

• Барањето се поднесува до надлежниот центар за социјална работа, кој донесува решение за сместување врз основа на докази и индивидуален план на услуги.
• Тимот на домот за прием и отпуштање, лекар, социјален работник, психолог и правник, ги разгледува документите и одлучува за одделението.
• Поддршката е поделена во четири нивоа, од корисник што не може да се грижи за себе до корисник што сè завршува сам или со потсетување.
• За лицата со дијагностицирана деменција и лицата лишени од деловна способност, сместувањето оди преку центарот за социјална работа.
• Домот за стари лица е отворена установа, па корисниците можат да излегуваат во придружба, да примаат посетители и да го напуштат домот, а брачните парови можат да добијат заедничка соба.

Кои документи се потребни?

• Барање за сместување и изјава за волјата или согласноста на корисникот.
• Копии од личната карта и од картичката за здравствено осигурување.
• Наод од интернист и од психијатар или невропсихијатар, не постар од шест месеци, во кој се наведува дека лицето е способно за колективно сместување и која терапија ја прима.
• Потврда од избраниот лекар дека лицето нема заразна болест.
• Доказ за приходите, на пример чек од пензијата, банкарски извод или потврда од Фондот за ПИО (Fond PIO).
• По престој во болница, домовите во Рисан и Никшиќ бараат негативен тест на Clostridium.
• Ако приходите не ја покриваат цената, домот во Рисан бара копија од личната карта на гарантот и изјава на гарантот дека ќе ја плаќа разликата, заверена кај нотар.

Кој плаќа за престојот?

• Според изменетиот член 158 од законот, во трошоците за престојот во установа учествуваат корисникот, роднината што има обврска за издршка и секој што ја презел обврската за плаќање, со сите свои приходи или имот.
• Личната инвалиднина, додатокот за нега и помош, еднократната парична помош и отпремнината при пензионирање не се сметаат за приход.
• Корисник што има имот со кој може да ги покрие трошоците го задржува правото да управува со своите приходи, а во јавен дом може да склучи договор за доживотно издржување со установата.
• Според правилникот од 2023 година, изменет во 2025 година, роднина со приход до 460 евра не учествува, а над тоа учествува со 3 % до 25 % од цената на услугата, зависно од приходот.
• Законот од 2026 година го обврзува министерството да донесе нови критериуми во рок од една година, па проверете ја важечката скала во центарот за социјална работа.
• Ако државата делумно или целосно ги плаќа трошоците, исплатата на личната инвалиднина и на додатокот за нега и помош престанува по 60 дена во домот, а корисниците што ги плаќаат целосните трошоци ги задржуваат.

Како функционира договорот за доживотно издржување објаснуваме во водичот за договорот за доживотно издржување, а условите за пензија во водичот за пензијата во Црна Гора. Како да го изберете лекарот што издава потврди опишуваме во водичот за избраниот лекар, а како роднина од странство може да овласти некого во водичот за полномошно од странство. Ако на постаро лице му треба придружник дома, можете да побарате преку Glatko (страницата е на англиски).

Често поставувани прашања

Колку чини дом за стари лица во Подгорица? За корисниците упатени од центарот за социјална работа, цената што ја утврди министерството е 300, 400 или 550 евра месечно, зависно од нивото на поддршка.

Може ли место да се договори директно со јавен дом? Од измените во април 2026 само давателите што не се финансираат од буџетот можат самостојно да ја утврдуваат цената за директните договори, а Домот за стари лица „Подгорица“ наведува дека место се доделува исклучиво врз основа на решение од центарот за социјална работа.

Дали домот ја зема целата пензија? Корисникот учествува во трошоците за престојот со сите свои приходи, но личната инвалиднина и додатокот за нега и помош не се сметаат за приход.

Дали децата мора да плаќаат за домот на родителот? Роднината што има обврска за издршка учествува во трошоците, а според важечкиот правилник не учествува ако неговиот приход не надминува 460 евра.

Каде се поднесува барањето? Во надлежниот центар за социјална работа, заедно со медицинските документи и доказот за приходите.

Може ли корисникот да го напушти домот? Да, домот за стари лица е отворена установа и корисникот може да одлучи да го напушти, по што престанува решението за сместување или договорот.

Извори

Цените, бројот на корисници и потрошувачката по корисник се од анализата на Заводот за социјална и детска заштита од јули 2025, цените и правилата за додатокот за нега од најчестите прашања на Домот за стари лица „Никшиќ“, а постапката и нивоата на поддршка од страницата на Домот за стари лица „Подгорица“. Правилата за учеството во трошоците се од измените на Законот за социјална и детска заштита, „Службен лист“ 52/2026, и од правилникот за учеството во трошоците, 46/2023, со неговата измена 38/2025 (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 26 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; цените и условите проверете ги во центарот за социјална работа и во домот.