Заштита од семејно насилство и насилство врз жените во Црна Гора 2026: новиот закон, како да пријавите, отстранување од домот, забрана за приближување и казни

Како се пријавува семејно насилство во Црна Гора и каква заштита постои? Од 19 август 2026 Црна Гора има нов Закон за заштита од семејно насилство и насилство врз жените, кој го замени законот од 2010. Законот сега ги штити и партнерите во интимна врска, поранешните партнери и лицата што имаат заедничко дете, а посебно го опфаќа насилството врз жените без оглед на тоа кој го врши. Полицијата може да му нареди на насилникот да го напушти домот за три дена, а во рок од 48 часа прекршочниот суд изрекува заштитни мерки што траат од 30 дена до една година. За насилство се изрекува глоба од 300 до 1.000 евра или затвор од најмалку десет дена. Помош е достапна и на бесплатната Национална SOS линија 080 111 111, која работи 24 часа на ден.

Овој водич објаснува што законот смета за насилство, како да го пријавите, што може да направи полицијата, кои заштитни мерки постојат, правата на жртвата и казните. Овој водич е корисен ако во Црна Гора сте жртва на насилство или сакате да помогнете некому што е.

Што законот смета за насилство?

• Семејно насилство е дејство или пропуштање на член на семејството со кое се загрозува физичкиот, психичкиот или економскиот интегритет, менталното здравје и спокојството на друг член на семејството, без оглед на тоа дали живеат заедно.
• Членови на семејството се и вонбрачните партнери, животните партнери од ист пол, партнерите во интимна врска, поранешните брачни другари и поранешните партнери и лицата што имаат заедничко дете, дури и ако никогаш не живееле заедно.
• Насилство се, меѓу другото, заканите, навредите, ограничувањето на контактот со други лица, демнењето, уништувањето имот, ускратувањето основни средства за живот и заканата со исфрлање од домот.
• Тешкото занемарување дете или член на семејството што не може сам да се грижи за себе исто така се смета за насилство.
• Насилство врз жените е секој чин на родово засновано насилство врз жена или девојче, во јавниот или приватниот живот.
• Дете што било сведок на насилство исто така е жртва.

Како да пријавите насилство?

• Насилството го пријавувате во полицијата, на 122 или 112, или во центарот за социјална работа.
• Националната SOS линија за жртвите на семејно насилство, 080 111 111, е бесплатна и работи 24 часа на ден.
• Државните органи, здравствените и образовните установи, лекарите, социјалните работници, наставниците и воспитувачите мора да ѝ го пријават на полицијата секое насилство за кое ќе дознаат при работата, а кој тоа не го стори плаќа од 100 до 500 евра.
• Полицијата и прекршочниот суд го известуваат центарот за социјална работа за секој пријавен случај.
• Жртвата има право да биде сослушана без одлагање, а на понатамошни сослушувања само колку што е неопходно.

Што може да направи полицијата во првите три дена?

• Полицискиот службеник може да му нареди на насилникот да го напушти домот или да му забрани враќање во него до три дена.
• Писмената наредба веднаш, а најдоцна во рок од два часа, им се врачува на насилникот и на жртвата.
• Насилникот може да земе лични предмети потребни за секојдневниот живот и мора да ги предаде клучевите на полицијата.
• Во рок од 12 часа полицијата ги известува прекршочниот суд и центарот за социјална работа, а во рок од три дена судот одлучува за заштитна мерка.
• Кој не ја почитува наредбата на полицијата, се казнува со затвор од најмалку 30 дена.
• Полицијата ја придружува жртвата до домот за да ги земе личните предмети, освен ако жртвата изрично не се противи.

Кои заштитни мерки постојат?

• Мерка може да побара жртвата или нејзиниот застапник, центарот за социјална работа, полицијата или државниот обвинител, а судот може да ја изрече и по службена должност.
• Кога на жртвата ѝ е потребна итна заштита, прекршочниот суд ја изрекува мерката во рок од 48 часа од приемот на барањето.
• Ако барањето е поднесено пред постапката, во рок од осум дена мора да следи барање за покренување постапка, инаку судот ја укинува мерката.
• Отстранувањето од домот се изрекува без оглед на тоа кој е сопственик на имотот.
• Судот може да ги продолжи мерките вкупно до две години, а жалбата во рок од три дена не ги одлага.

Кои права ги има жртвата?

• Жртвата има право на психосоцијална и правна помош, социјална и здравствена заштита и бесплатна правна помош.
• Жртвата може да избере лице од доверба што ќе присуствува на сите дејства, но тоа не може да биде насилникот ниту сведок во постапката.
• Центарот за социјална работа, со стручен тим, изработува план за поддршка во согласност со потребите и изборите на жртвата.
• Информации со кои може да се идентификува жртвата не смеат да се објавуваат, освен ако полнолетната жртва изрично не се согласи.
• Жртвата има право полицијата и судот да ја известат за преземените дејства и изречените мерки и да поднесе приговор ако не е преземено ништо.

Кои се казните?

• За насилство врз член на семејството или жена се изрекува глоба од 300 до 1.000 евра или затвор од најмалку десет дена.
• Ако полнолетен член на семејството врши насилство во присуство на дете, казната е најмалку 300 евра или затвор од најмалку 20 дена.
• Ако жртвата е дете, казната е најмалку 500 евра или затвор од најмалку 30 дена.
• Криењето член на семејството со попреченост повлекува најмалку 1.000 евра или затвор од најмалку 60 дена.

Правото на бесплатен адвокат го објаснуваме во водичот за бесплатната правна помош, а броевите на итните служби во водичот за итните броеви. Издршката за детето кога родителот не плаќа ја опишуваме во водичот за Алиментациониот фонд, а финансиската поддршка во водичот за социјалната помош.

Често поставувани прашања

Како да пријавам семејно насилство? Јавете се во полицијата на 122 или 112 или обратете се до центарот за социјална работа, а совет можете да добиете и на бесплатната SOS линија 080 111 111.

Може ли полицијата веднаш да го отстрани насилникот од домот? Да, полицијата може да му нареди на насилникот да го напушти домот или да му забрани враќање до три дена, додека судот не одлучи за заштитна мерка.

Колку трае забраната за приближување? Забраната за приближување трае од 30 дена до една година, а судот може да ја продолжи вкупно до две години.

Дали законот ги штити и поранешните партнери? Да, новиот закон ги штити и поранешните брачни другари, поранешните партнери, партнерите во интимна врска и лицата што имаат заедничко дете.

Мора ли лекар или наставник да пријави насилство? Да, здравствените и социјалните работници, наставниците и воспитувачите мора да ѝ го пријават на полицијата секое насилство за кое ќе дознаат при работата, инаку плаќаат од 100 до 500 евра.

Која е казната за семејно насилство? Казната е глоба од 300 до 1.000 евра или затвор од најмалку десет дена, а построги казни важат кога жртвата е дете.

Извори

Облиците на насилство, пријавувањето, наредбите на полицијата, заштитните мерки, правата на жртвите и казните ги утврдува Законот за заштита од семејно насилство и насилство врз жените („Службен лист“ 119/2026, членови од 2 до 45). Националната SOS линија 080 111 111 ја претставува SOS Telefon Nikšić, а нејзината работа 24 часа на ден Министерството за социјално старање (страниците се на црногорски и англиски). Информациите се проверени на 27 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е правен совет.