Кој има право на бесплатна правна помош во Црна Гора и каде се бара? Во Црна Гора бесплатната правна помош ја одобрува основниот суд преку својата служба или канцеларија за бесплатна правна помош, а ја дава адвокат одреден по ред од списокот на Адвокатската комора. Без оглед на имотот ја добиваат корисниците на социјална помош и други права од социјалната заштита, децата без родителска грижа, лицата со попреченост и жртвите на семејно насилство и трговија со луѓе, а од измените од декември 2024 и жртвите на тортура, жртвите на кривични дела против половата слобода и детето што покренало постапка за заштита на своите права. Другите можат да добијат помош ако се со слаба имотна состојба: немаат имот, а приходот на семејството не ги надминува 30 % од просечната плата за првиот член и 15 % за секој следен член. За барањето се одлучува во рок од 15 дена.
Овој водич објаснува кој има право на бесплатна правна помош, имотниот цензус, што опфаќа помошта, како се поднесува барањето и како се одредува адвокат. Овој водич е корисен ако во Црна Гора ви е потребен адвокат, а не можете да го платите.
Кој може да добие бесплатна правна помош?
- Црногорските државјани.
- Лицата без државјанство и лицата што бараат да им се утврди тој статус.
- Странците што бараат меѓународна заштита, лицата на кои им е признаен азил и странците под супсидијарна заштита.
- Странците со постојан или одобрен привремен престој и другите лица што законски престојуваат во Црна Гора.
- Другите лица според ратификуван меѓународен договор.
Кој има право без оглед на имотот?
- Корисниците на социјална помош или на друго право од социјалната заштита.
- Децата без родителска грижа.
- Лицата со попреченост.
- Жртвите на семејно насилство и трговија со луѓе.
- Од декември 2024 и жртвите на тортура или нечовечко или понижувачко постапување, жртвите на кривични дела против половата слобода и детето што покренало постапка за заштита на правата на детето.
Корисниците на социјалната заштита и децата без родителска грижа приложуваат доказ за тој статус, а жртвите на семејно насилство, трговија со луѓе, тортура и кривични дела против половата слобода приложуваат копија од барањето за покренување прекршочна постапка или од кривичната пријава.
Кога судот правосилно ќе утврди дека лицето е жртва на семејно насилство, трговија со луѓе, тортура или кривично дело против половата слобода, тоа има право на бесплатна правна помош и во поврзаните семејни, граѓански и извршни постапки, по правило со истиот адвокат.
Кога сте со слаба имотна состојба?
- Немате имот, а месечниот приход ваш и на вашето семејство не ги надминува 30 % од просечната плата во Црна Гора за првиот член и 15 % за секој следен член.
- Членови на семејството се брачните и вонбрачните партнери, децата, посвоените деца, другите роднини во истото домаќинство што сте должни да ги издржувате, а од 2024 и животните партнери од ист пол.
- Во имотот не се смета стан до една соба за самец, до две соби за семејство од двајца или тројца и до три соби за поголемо семејство, земјоделско земјиште од 20 до 60 ари зависно од бројот на членови, друго земјиште до два хектари, освен градежно земјиште во градот, автомобил во вредност до четири просечни плати и хартии од вредност до една просечна плата.
Што опфаќа бесплатната правна помош?
- Правен совет и составување поднесоци: тужба, одговор на тужба, жалба, уставна жалба и барање до Европскиот суд за човекови права.
- Застапување пред првостепените и второстепените судови, државното обвинителство и Уставниот суд, во вонсудското решавање на спорови и за вонредните правни лекови.
- Ослободување од трошоците на постапката.
- Од декември 2024 и составување жалби, приговори и одговори во управните постапки за социјалната и детската заштита, здравствената заштита и пензиското и инвалидското осигурување.
- Од декември 2024 и трошоците за толкувач на знаковен јазик, ослободување од трошоците кај нотарот во оставинската постапка и совети и застапување пред јавниот извршител.
Како се поднесува барањето?
- Барањето го поднесувате на пропишан образец во службата или канцеларијата за бесплатна правна помош во основниот суд.
- Барањето ги содржи вашите лични податоци и податоците за членовите на семејството, предметот, бараниот облик на помош и изјава за имотот и приходите, за чија точност одговарате кривично и материјално.
- Претседателот на основниот суд или судија што тој ќе го овласти одлучува во рок од 15 дена, водејќи сметка за роковите во вашиот предмет.
- Кога барањето е одобрено, службата издава упат во кој е наведен адвокатот одреден по ред од списокот на Адвокатската комора.
- Ако постојат услови и вие се согласите, судот може да ве упати на медијација, освен во случаите на семејно насилство.
- Во случаите на семејно насилство, правата на детето и кривичните дела против половата слобода, помошта по правило ја даваат адвокати со најмалку три години искуство и посебна обука.
- Во 2024 судовите примија 371 барање и одобрија 324, односно 87,3 %.
Колку чини адвокат без бесплатна помош објаснуваме во водичот за адвокатската тарифа, а оставинската постапка кај нотар во водичот за наследството. Социјалната помош ја опфаќаме во водичот за социјалната помош, а застарувањето на долговите и извршителите во водичот за застареноста на долговите.
Често поставувани прашања
Кој има право на бесплатна правна помош во Црна Гора? Корисниците на социјалната заштита, децата без родителска грижа, лицата со попреченост, жртвите на семејно насилство, трговија со луѓе, тортура и кривични дела против половата слобода, детето во постапка за заштита на своите права и лицата со слаба имотна состојба.
Колкав приход смее да има семејството за бесплатна правна помош? Месечниот приход на семејството не смее да ги надмине 30 % од просечната плата за првиот член и 15 % за секој следен член, а барателот не смее да има имот.
Каде се бара бесплатна правна помош? Во службата или канцеларијата за бесплатна правна помош на основниот суд, на пропишан образец.
Колку трае одлучувањето за бесплатна правна помош? Одлуката се донесува во рок од 15 дена од барањето.
Може ли сам да си изберам адвокат? Не, службата го одредува адвокатот по ред од списокот на Адвокатската комора, но корисникот може да побара адвокатот да се замени.
Дали бесплатната правна помош важи и кај нотарите и извршителите? Да, од декември 2024 опфаќа ослободување од трошоците кај нотарот во оставинската постапка и совети и застапување пред јавниот извршител.
Извори
Корисниците, имотниот цензус, облиците на помош, барањето и рокот за одлучување ги утврдува Законот за бесплатна правна помош, чии важечки одредби се објавени во предлогот на измените во Собранието на Црна Гора, а новите корисници и облици на помош се од измените од декември 2024, „Службен лист“ 123/2024. Што не се смета во имотот, кој одлучува, можноста за замена на адвокатот и бројот на барања во 2024 се наведени во извештајот на Human Rights Action од јули 2025 (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 27 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е правен совет.