Активирање на црногорската електронска лична карта во 2026: кој читач и софтвер ви требаат, што значат PIN и PUK и како да се најавите на NS eID и eServis на MUP

Како се активира црногорската електронска лична карта? Електронската лична карта што ја издава Министерството за внатрешни работи (MUP) на чипот има сертификат за електронска идентификација, а кај полнолетните и сертификат за квалификуван електронски потпис. За да се користат сертификатите, картата мора да се активира: ви треба читач на паметни картички, бесплатната алатка за активирање и средниот софтвер што MUP ги објавува за Windows и macOS и PIN-от од пликот што сте го добиле со картата. По активирањето, сертификатот од картата се додава на профил на порталот NS eID (idp.gov.me), што дава високо ниво на електронска идентификација. Новиот Закон за електронска идентификација и доверливи услуги стапи на сила на 8 јули 2026, а квалификуваните сертификати издадени порано важат до нивниот истек.

Овој водич објаснува што ви треба за активирањето, како тече постапката, што значат PIN и PUK, како се регистрира профил на NS eID и кои услуги се достапни. Овој водич е корисен ако имате црногорска електронска лична карта и сакате да ја користите за е-услуги и електронски потпис.

Што ви треба за активирањето?

• Читачите се продаваат во продавниците за компјутери, не се врзани за едно лице, а еден е доволен за цело домаќинство.
• Софтверот и упатствата се преземаат од страницата на MUP „Aktiviraj ličnu kartu“, каде што има и упатства за потпишување PDF и Word документи.
• Сертификатите на личната карта ги издава TrustME, давателот на доверливи услуги во рамките на MUP, на државјаните на Црна Гора.

Како се активира личната карта?

• Инсталирајте ги средниот софтвер и алатката за активирање за вашиот оперативен систем.
• Приклучете го читачот на компјутерот и ставете ја личната карта во него.
• Стартувајте ја алатката за активирање и внесете ги податоците од пликот; PIN-от и PUK-от се поставуваат при активирањето.
• По првата најава сменете го PIN-от, кој мора да има од 6 до 20 знаци: букви, бројки или посебни знаци.
• Запишете ги PIN-от и PUK-от и чувајте ги на безбедно место, никогаш заедно со личната карта.

Што ако внесете погрешен PIN?

• По пет последователни погрешни PIN-а картата се заклучува, а се отклучува со PUK-кодот.
• По пет последователни погрешни PUK-а картата се блокира и повеќе не може да се користи за електронска идентификација и потпишување.
• Суспензија или отповикување на сертификат барајте лично во канцеларија на MUP; со отповикувањето на едниот сертификат автоматски се отповикува и другиот.
• Изгубената лична карта мора веднаш да ја пријавите во MUP.
• Државјанин над 65 години добива лична карта што важи 40 години, а кога ќе истечат сертификатите на чипот, за нови сертификати е потребно барање за нова лична карта.
• Личните карти издадени според поранешниот закон можеа да се користат најдоцна до 30 септември 2025.

Како се регистрира профил на NS eID?

• На порталот idp.gov.me изберете „Registruj se“, внесете е-пошта, лозинка и број на мобилен телефон и прифатете ги условите за користење.
• Внесете го кодот испратен на вашата е-пошта, а потоа еднократниот SMS-код.
• Системот генерира PUK за ресетирање на лозинката, кој треба да го чувате.
• Можете да се најавувате со еднократен SMS-код или со корисничко име и лозинка.
• За високо ниво на електронска идентификација најавете се, ставете ја активираната лична карта во читачот и изберете додавање електронски сертификат на профилот.

Што можете да направите онлајн?

• На порталот eServis на MUP можете да ги видите своите лични податоци во евиденциите на MUP и податоците на вашите малолетни деца, како и уписот во избирачкиот список и избирачкото место.
• Таму можете да поднесете барање за промена на адресата на живеалиштето, уверение за државјанство, извод од матичната книга на родените и уверение за живеалиште, со достава во канцеларија на MUP или на адреса во Црна Гора.
• eServis го покажува и статусот на активните барања.
• Некои услуги на порталот eUprava може да се користат и со електронската лична карта.
• Со квалификуваниот електронски потпис од картата можете да потпишувате PDF и Word документи.
• Новиот закон воведува паричник за дигитален идентитет, доброволен и бесплатен за физичките лица, кој министерството мора да го воспостави во рок од 18 месеци од донесувањето на подзаконските акти.

Колку чини личната карта и колку долго важи објаснуваме во водичот за цената на пасошот и личната карта, а изводите и уверенијата за државјанство во водичот за изводот и уверението за државјанство. Како се добива уверение од казнената евиденција преку eUprava опишуваме во водичот за уверението од казнената евиденција, а најавата на eZdravlje во водичот за избраниот лекар. Што значи новиот закон за правното дејство на електронските потписи анализира RoNa Legal во својот текст на англиски. Ако читачот или софтверот не работат на вашиот компјутер, помош можете да најдете преку Glatko (страницата е на англиски).

Често поставувани прашања

Како се активира црногорската електронска лична карта? Ставете ја картата во читач, инсталирајте ги алатката за активирање и средниот софтвер од страницата на MUP, внесете ги податоците од пликот, а потоа сменете го PIN-от.

Дали активирањето работи на Mac? Да, MUP ги објавува алатката за активирање и средниот софтвер и за Windows и за macOS.

Што ако сум ги изгубил PIN-от или PUK-от? PIN-от се отклучува со PUK-от, а по пет погрешни PUK-а картата се блокира за електронска употреба, па обратете се до MUP.

Како се најавувате на NS eID со личната карта? Регистрирајте профил на idp.gov.me, најавете се и со активираната карта во читачот додадете го електронскиот сертификат на профилот.

Кој читач на картички ви треба? Кој било USB-читач усогласен со ISO 7816 и PC/SC со драјвер за вашиот оперативен систем; еден читач е доволен за цело домаќинство.

Кој може да помогне? Кол-центарот на MUP на 067 286 750 или sit@mup.gov.me, работни денови од 8 до 15 часот.

Извори

Опремата, верзиите на софтверот и правилата за PIN и PUK се од страниците на MUP Електронска лична карта, Активирајте ја личната карта и За електронската лична карта, а услугите на eServis од најчестите прашања на MUP. Регистрацијата на профилот е од корисничкото упатство за NS eID на Министерството за јавна администрација, а важењето на сертификатите и паричникот за дигитален идентитет од Законот за електронска идентификација и доверливи услуги, „Службен лист“ 92/2026 (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 26 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; упатствата и верзиите на софтверот проверете ги на страницата на MUP.