Дали странец со престој во Црна Гора има здравствено осигурување? Не автоматски. Со Фондот за здравствено осигурување се осигуруваат странците со престој што се вработени, регистрирани како претприемачи или примаат пензија, како и странците со постојан престој без друг основ. Странец со привремен престој без работа мора за дозволата да има патничко здравствено осигурување од овластена компанија, осигурување според меѓународен договор или осигурување во согласност со законот.
Секој што се сели во Црна Гора брзо открива дека престојот и здравственото осигурување не се исто. Тоа го покажуваат и пребарувањата: луѓето прашуваат „is healthcare free in montenegro“ (дали здравството во Црна Гора е бесплатно) и бараат „montenegro healthcare for expats“ (здравство во Црна Гора за странци), а локалните пребарувања на „zdravstveno osiguranje za strance“ (здравствено осигурување за странци) додаваат „u crnoj gori“ (во Црна Гора), „crna gora“ и „cijena“ (цена). Овој водич е корисен ако се селите во Црна Гора и сакате да знаете дали и како ќе бидете здравствено осигурани.
Овој текст објаснува кој е осигуреник на Фондот за здравствено осигурување според Законот за задолжително здравствено осигурување, што важи за странец со постојан и со привремен престој, какво осигурување бара Законот за странците за дозволата, како се осигуруваат членовите на семејството и што покрива осигурувањето.
Кој е осигуреник на Фондот
Осигуреници се црногорските државјани со живеалиште и странците со одобрен постојан или привремен престој во Црна Гора, ако спаѓаат во една од категориите во законот. За странците најважни се:
| Категорија | Белешка |
| Вработени | Во друштво, друго правно лице, орган, кај претприемач или физичко лице |
| Претприемачи и самовработени лица | Како нивно главно занимање |
| Лица што вршат привремени и повремени работи | И други работи според посебен договор за работа |
| Невработени лица пријавени во Заводот за вработување | Што примаат паричен надомест |
| Корисници на пензија | Според правилата за пензиско и инвалидско осигурување |
Лице осигурено во друга држава не може да биде осигурено тука, освен ако меѓународен договор за социјално осигурување не определува поинаку. Затоа Фондот од странец што се пријавува за прв пат бара доказ за одјава од здравственото осигурување во државата од која доаѓа и дозвола за привремен престој.
Странец што добива дозвола за вработување затоа станува осигуреник како вработен. Таа постапка ја уредува Законот за странците.
Постојан престој: осигурен и без работа
Покрај овие категории, осигуреници стануваат и странците со одобрен постојан престој што не се осигурени по друг основ. Фондот им го утврдува статусот на барање, со лична исправа. Според упатствата на Фондот, барањето се поднесува во подрачна единица со копија од личната карта.
Ова правило не опфаќа странец што има само привремен престој. Кои години се сметаат за стекнување постојан престој утврдува Законот за странците.
Привремен престој без работа: полиса за дозволата
Странец со привремен престој што не работи во Црна Гора, на пример врз основа на недвижност или како дигитален номад, не спаѓа во ниту една од категориите во табелата. Законот за странците сепак бара, за дозвола за привремен престој, странецот да има здравствено осигурување. Од измените во 2026 година законот наведува што значи тоа:
- патничко здравствено осигурување обезбедено кај овластена осигурителна компанија;
- здравствено осигурување обезбедено според меѓународен договор;
- здравствено осигурување во согласност со законот.
Цената на таквата полиса ја утврдува осигурителот и не е пропишана со закон. Условите за другите основи за престој ги утврдува истиот закон, а редоследот на првите чекори по пристигнувањето го опишуваме во текстот за првите 90 дена.
Меѓународни договори за социјално осигурување
Државјаните на земјите со кои Црна Гора склучила меѓународен договор за социјално осигурување добиваат здравствена заштита во обемот утврден со тој договор. Пред преселувањето проверете кај својот здравствен осигурител дали вашата земја има таков договор и што опфаќа.
Членови на семејството
Членовите на семејството на осигуреникот стануваат осигурени ако не се осигурени по друг основ, имаат живеалиште или одобрен постојан престој во Црна Гора и не се осигурени во земја со која е склучен меѓународен договор.
- Потесно семејство: сопружник или вонбрачен партнер, истополов животен партнер, деца родени во брак или вон брак, пасторчиња, посвоени деца и деца без родителска грижа што осигуреникот ги издржува.
- Семејство со привремен престој: членовите на потесното семејство што имаат дозвола за привремен престој заради спојување на семејството или заради образование исто така можат да станат осигурени, ако не се осигурени во земја со која е склучен меѓународен договор.
- Децата имаат права до крајот на школувањето, најдоцна до 26-годишна возраст.
За пријавувањето е потребен извод од матичната книга на родените за дете, извод од матичната книга на венчаните за сопружник, а за вонбрачен партнер изјава заверена кај нотар.
Што покрива осигурувањето и од кога
Правото на здравствена заштита и на надомест на патните трошоци почнува на денот на осигурувањето. За надомест на плата за време на боледување е потребен осигурителен стаж од најмалку два месеци без прекин или четири месеци со прекини во последните 12 месеци, освен за итна медицинска помош и повреди на работа.
| Прашање | Правило |
| Што вклучува | Превенција, прегледи и дијагностика, лекување на сите нивоа, болничко лекување, итна помош, лекови од листата и медицински помагала |
| Примарна стоматолошка заштита | Дијагностика и лекување за групите наведени во законот, на пример деца до 18 години, лица над 65 години и бремени жени |
| Партиципација | Осигурениците учествуваат во трошоците за прегледи, лекови, болничко лекување и други услуги; услугите и износите ги утврдува Владата |
| Ослободени од партиципација | Меѓу другите децата, жените за време на бременоста и една година по породувањето и осигурениците над 65 години |
Краток список за вашата ситуација
| Ситуација | Што важи |
| Вработени сте во Црна Гора | Осигурени сте врз основа на вработувањето |
| Имате регистрирана дејност како главно занимање | Осигурени сте како претприемач |
| Имате постојан престој и немате друг основ за осигурување | Фондот ви го утврдува статусот на барање |
| Имате привремен престој и немате работа во Црна Гора | За дозволата ви треба патничко здравствено осигурување од овластена компанија, осигурување според меѓународен договор или осигурување во согласност со законот |
| Семејство со привремен престој заради спојување на семејството | Може да стане осигурено преку осигуреникот |
| Осигурени сте во друга земја | Не можете да бидете осигурени во Црна Гора, освен ако меѓународен договор не определува поинаку |
Ако допрва го планирате преселувањето, станови за купување и за закуп можете да најдете во нашата категорија недвижности.
Често поставувани прашања
Дали здравственото осигурување е задолжително за странците во Црна Гора? Да. За дозвола за привремен престој странецот мора да има здравствено осигурување: патничко здравствено осигурување од овластена компанија, осигурување според меѓународен договор или осигурување во согласност со законот. Вработените и претприемачите со престој стануваат осигуреници на Фондот.
Може ли странец со привремен престој да се осигура во Фондот без работа? Законот не предвидува таков основ. Без работа, осигуреници стануваат странците со одобрен постојан престој ако не се осигурени по друг основ.
Какво здравствено осигурување се прифаќа за дозвола за престој? Патничко здравствено осигурување од овластена осигурителна компанија, осигурување според меѓународен договор или осигурување во согласност со законот.
Колку чини здравственото осигурување за странци? Цената на приватната или патничката полиса ја утврдува осигурителот и не е пропишана со закон. Осигурениците на Фондот плаќаат партиципација за одредени услуги, а износот го утврдува Владата.
Дали се осигурени членовите на семејството? Членовите на семејството на осигуреникот стануваат осигурени ако ги исполнуваат законските услови; осигурени можат да станат и членовите на потесното семејство со дозвола заради спојување на семејството или образование.
Од кога важи осигурувањето? Правото на здравствена заштита почнува на денот на осигурувањето. За надомест на плата за време на боледување е потребен осигурителен стаж од најмалку два месеци без прекин или четири со прекини во последните 12 месеци.
Извори
Осигурениците, странците, членовите на семејството, правата, партиципацијата и ослободувањата се уредени со Законот за задолжително здравствено осигурување („Службен лист на Црна Гора“ 145/2021, членови од 5 до 8, од 10 до 15 и 17; измените во „Службен лист на Црна Гора“ 48/2024, 98/2026 и 114/2026 не ги засегаат овие членови). Здравственото осигурување како услов за привремен престој е уредено со член 43 од Законот за странците („Службен лист на Црна Гора“ 12/2018), а прифатените видови осигурување со измените од 2026 година („Службен лист на Црна Гора“ 3/2026). Документите за пријавување ги наведува Фондот за здравствено осигурување (страницата е на црногорски). Fijaka е платформа за огласи и не дава правни совети; за конкретен случај обратете се до Фондот или до адвокат.