Кои права ги имате како пациент во Црна Гора и каде да се жалите? Законот за правата на пациентите („Службен лист“ 40/2010 и 40/2011) важи за секој што бара или добива здравствена услуга во здравствена установа, вклучително и странците. Пациентот има право да го избере и промени лекарот, да добие јасни информации пред секоја медицинска интервенција, да се согласи или да одбие лекување и да побара увид и копии од медицинската документација и второ мислење. Кога не е задоволен од услугата или му е ускратено право, пациентот поднесува приговор до заштитникот на правата на пациентите во установата, усно или писмено, а заштитникот ги утврдува фактите и го известува најдоцна во рок од три дена. Ако сè уште не е задоволен од наодот, пациентот се обраќа до здравствената инспекција. Установа што не дозволува пристап до документацијата или не организира заштитник плаќа глоба од 1.500 до 20.000 евра.
Овој водич објаснува кои права ги имате како пациент, како да побарате документација и второ мислење, како да поднесете приговор и што да правите понатаму ако не сте задоволни од одговорот. Овој водич е корисен ако се лекувате во Црна Гора и не сте задоволни од услугата или сакате да ги знаете своите права.
Кои права ги имате како пациент?
- Имате право да изберете лекар или стоматолог во установа каде што живеете, а во болница во која ве упатува избраниот лекар и специјалист, зависно од кадровските можности на установата.
- За време на лекувањето можете писмено да побарате промена на лекарот.
- Имате право да ги знаете името и стручното звање на здравствениот работник што ве лекува, а здравствените работници носат идентификациска картичка со тие податоци.
- Имате право на навремена здравствена заштита, а за планираните интервенции установата на барање ви кажува кое е вашето место на листата на чекање и какви се промените.
- Имате право на приватност: присутни се само здравствените работници што го вршат прегледот, освен ако не се согласите да бидат присутни и други.
- Вие одлучувате кој смее, а кој не смее да биде известен за вашата болест и приемот во установата.
Што мора да ви се каже пред интервенција?
- Пред медицинска интервенција здравствениот работник ве информира за дијагнозата и прогнозата, целта и траењето на интервенцијата, ризиците и можните последици, алтернативните начини на лекување и дејството на лековите.
- Се информирате усно и јасно, земајќи ги предвид вашата возраст, образование и емоционална состојба.
- Ако не го знаете службениот јазик или сте глувонеми, установата обезбедува преведувач.
- Согласноста ја давате усно или писмено и можете да ја повлечете до почетокот на интервенцијата.
- Можете да одбиете предложена интервенција дури и кога таа би ви го спасила животот, ако сте свесни и способни за расудување. Лекарот тогаш ве предупредува на последиците и бара писмена изјава.
- За малолетник согласноста ја дава законскиот застапник, а мислењето на детето се зема предвид според неговата возраст и зрелост.
- Во итен случај, кога сте без свест, а животот ви е во опасност, интервенцијата може да се изврши без согласност.
Како да ги добиете документацијата и второто мислење?
- Установата мора на барање да ви овозможи увид во медицинската документација и да направите копии.
- Копија барате писмено, а копирањето го плаќате сами.
- За малолетник или лице без деловна способност увид бара законскиот застапник или старателот.
- Имате право на второ стручно мислење за вашето здравје. На усно или писмено барање го дава здравствен работник од соодветната специјалност што не учествувал во вашето лекување.
- Установата на видливо место истакнува список на своите организациски единици и лекари, за да знаете до кого да се обратите.
Како да поднесете приговор?
| Чекор | Што правите | Рок |
| 1 | поднесувате приговор до директорот на установата или до заштитникот на правата на пациентите, усно или писмено | законот не утврдува рок |
| 2 | заштитникот ги утврдува околностите и фактите и ве известува за наодот | веднаш, најдоцна за три дена |
| 3 | ако не сте задоволни од наодот, се обраќате до здравствената инспекција | според законот за инспекцискиот надзор |
- Можете да поднесете приговор кога ви е ускратено правото на здравствена заштита или друго право од законот, или кога не сте задоволни од услугата или од однесувањето на вработен.
- За малолетник или лице без деловна способност приговор поднесува законскиот застапник или старателот.
- Домот на здравјето Подгорица наведува дека приговор поднесува пациентот или близок член на семејството, дека анонимните приговори не се евидентираат и дека треба да ги наведете видот, времето, местото и лицето на кое се однесува.
- Ако вашето здравје се влошило поради нестручно и несовесно лекување, имате право на надомест на штета според законот, со спогодба или пред суд.
Какви глоби ја чекаат установата?
- Установа што не дозволува увид и копии од документацијата, не обезбедува преведувач, не ја организира работата на заштитникот на правата на пациентите или не води евиденција за приговорите плаќа од 1.500 до 20.000 евра, а одговорното лице од 500 до 2.000 евра.
- Здравствен работник или одговорно лице што нема да даде второ мислење или нема да одговори на приговор во рок од три дена плаќа од 250 до 2.000 евра.
Изборот и промената на лекарот ги опфаќаме во водичот за избраниот лекар и eZdravlje, а лековите на рецепт во водичот за листата на лекови. Приговорите за државните органи ги опфаќаме во водичот за Омбудсманот, а правната помош за тужба во водичот за бесплатната правна помош.
Често поставувани прашања
До кого да се жалам на лекар? До директорот на здравствената установа или до заштитникот на правата на пациентите во таа установа, усно или писмено.
Колку брзо одговара заштитникот на правата на пациентите? Веднаш, а најдоцна во рок од три дена од приговорот.
Што ако не сум задоволен од одговорот на приговорот? Можете да се обратите до здравствената инспекција.
Дали имам право на копија од својот медицински картон? Да, на писмено барање установата ви овозможува увид и копирање на медицинската документација, а копирањето го плаќате вие.
Може ли да побарам второ мислење? Да, второ стручно мислење дава лекар од соодветната специјалност што не учествувал во вашето лекување.
Смеам ли да одбијам операција? Да, ако сте свесни и способни за расудување, дури и кога интервенцијата би ви го спасила животот, со писмена изјава дека ги разбирате последиците.
Извори
Правата на пациентите, информирањето и согласноста, пристапот до документацијата, второто мислење, приговорите, заштитникот на правата на пациентите и глобите ги утврдува Законот за правата на пациентите („Службен лист“ 40/2010 и 40/2011, членови од 1 до 40), а практичните правила за приговорите се објавени на страницата за заштитникот на правата на пациентите на Домот на здравјето Подгорица (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 28 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е медицински ниту правен совет.