Кога и како можете да се жалите до Омбудсманот во Црна Гора? Новиот црногорски Закон за Заштитникот на човековите права и слободи се применува од 17 септември 2026 и го замени законот од 2011. Секој што смета дека јавен орган му повредил некое право може да се обрати до Заштитникот, познат како Омбудсман: државен орган, општина, јавна установа како болница или училиште, јавно претпријатие или друштво со јавни овластувања. Претставката ја поднесувате во рок од шест месеци откако сте дознале за повредата, а најдоцна една година откако се случила, писмено или усно на записник. Омбудсманот не може да ја поништи одлуката на органот, но дава мислење и препорака со рок, а орган што нема да извести како постапил плаќа глоба од 500 до 2.000 евра.
Овој водич објаснува кога можете да се обратите до Омбудсманот, како да поднесете претставка, кога Омбудсманот нема да постапува, што може да направи и како да стигнете до канцеларијата. Овој водич е корисен ако сметате дека државен орган, општина или јавна установа во Црна Гора ви повредиле право.
Кога можете да се обратите до Омбудсманот?
- Омбудсманот постапува кога вашите права се повредени со акт, дејство или недејствување на државен орган, орган на државната управа, општина, јавна установа или служба, носител на јавни овластувања или друштво во мнозинска сопственост на државата или општината.
- Законот посебно го штити правото на добра управа: да добиете одговор на поднесок, да бидете сослушани пред одлуката, да го видите својот предмет, за вашето барање да се одлучи во разумен рок и да добиете образложена одлука.
- Во случаите на дискриминација Омбудсманот постапува и против друштва и физички лица од приватниот сектор, со согласност на дискриминираното лице.
- До Омбудсманот можете да се жалите на судовите само за одолговлекување на постапката и неизвршување судски одлуки.
- Омбудсманот има четворица заменици, за добра управа и правосудство, за спречување тортура, за правата на детето и за заштита од дискриминација, правата на лицата со попреченост, малцинствата и родовата еднаквост.
Како да поднесете претставка?
- Претставката ја поднесувате писмено, на образецот на веб-страницата на Омбудсманот или во слободна форма, или усно на записник, а можете да ја поднесете и преку пратеник или организација за човекови права.
- Претставката ги наведува органот на кој се жалите, опис на повредата, фактите и доказите, правните лекови што веќе сте ги искористиле, вашето име и адреса и дали се согласувате вашето име да се открие во постапката.
- Ако нешто недостасува, Омбудсманот ви бара да ја дополните претставката во определен рок, а ако не го направите тоа, претставката се смета за повлечена.
- Исклучително, Омбудсманот постапува и по истекот на рокот ако важноста на случајот го бара тоа или ако повредата и нејзините последици сè уште траат.
- Дете може само да поднесе претставка и има право да разговара со Омбудсманот без родителите, а лице лишено од слобода ја испраќа претставката во затворен плик што установата го препраќа неотворен.
- Постапката е доверлива, а поради претставката не смеете да одговарате ниту да бидете ставени во понеповолна положба.
- Веб-страницата на Омбудсманот нагласува дека претставката не ги запира роковите за жалба, тужба или други правни лекови, па не пропуштајте ги тие рокови.
Кога Омбудсманот нема да постапува?
- Омбудсманот не постапува ако не е надлежен, ако за истата работа постои правосилна судска одлука или ако претставката е анонимна или поднесена по рокот.
- Не постапува ниту по повторена претставка без нови докази или кога претставката е очигледна злоупотреба, на пример навредлива или свесно заснована на невистинити факти.
- Омбудсманот ја запира постапката ако во меѓувреме покренете судска постапка, ако органот ја отстрани повредата или ако ја повлечете претставката.
- Омбудсманот може да ве упати на друг правен лек ако вашето право може побрзо да се заштити на тој начин.
- Кога не постапува, Омбудсманот ги објаснува причините и посочува каде друго можете да барате заштита.
Што може да направи Омбудсманот?
- Кога ќе отвори испитување, Омбудсманот бара од раководителот на органот изјава и документи во рок од најмалку 15 дена.
- Органот мора да ги достави сите податоци без оглед на степенот на тајност и да овозможи пристап до списите, просториите и лицата.
- Кога повредата е јасна од претставката и јавните документи, Омбудсманот одлучува во скратена постапка.
- На крајот Омбудсманот дава мислење, а кога ќе утврди повреда, и препорака со мерки и рок за нивно спроведување.
- Ако органот не ја следи препораката или не извести, Омбудсманот може да го извести повисокиот орган, да поднесе посебен извештај до Собранието, да ја извести јавноста или да покрене прекршочна постапка.
- Омбудсманот не може да ги менува или поништува актите на органите ниту да ве застапува, освен во случаите на дискриминација уредени со посебен закон.
Колкави се глобите за орган што не соработува?
| Кој | Глоба |
| правно лице | од 500 до 2.000 евра |
| одговорно лице во правното лице или органот | од 100 до 1.000 евра |
| претприемач | од 300 до 2.000 евра |
- Глобата важи ако органот ускрати податоци, не дозволи пристап до списите, просториите или лицата или не извести навреме за спроведувањето на препораката.
- Претставките поднесени пред 17 септември 2026 се завршуваат според стариот закон, а сегашниот Омбудсман и замениците остануваат до крајот на мандатот.
Канцеларијата на Омбудсманот е во Подгорица, на улица Светлане Кане Радевић 3, и прима странки од понеделник до петок од 10:00 до 13:00. Телефонскиот број е +382 20 241 642, а адресата за е-пошта ombudsman@t-com.me.
Ако ви треба бесплатен адвокат, го објаснува водичот за бесплатната правна помош, а цените на адвокатите ги опфаќаме во водичот за адвокатската тарифа. Насилството во домот го опишуваме во водичот за заштитата од семејно насилство, а малтретирањето на работа во водичот за мобингот на работа.
Често поставувани прашања
Како да поднесам претставка до Омбудсманот во Црна Гора? Писмено, на образецот на веб-страницата на Омбудсманот или во слободна форма, или усно на записник во канцеларијата во Подгорица, а и преку пратеник или организација за човекови права.
Кој е рокот за претставка до Омбудсманот? Шест месеци од денот кога сте дознале за повредата, а најдоцна една година од денот кога се случила, освен ако важноста на случајот бара исклучок.
Дали се плаќа постапката кај Омбудсманот? Не, веб-страницата на Омбудсманот наведува дека постапката е бесплатна и доверлива.
Може ли Омбудсманот да поништи одлука на општина или министерство? Не, Омбудсманот не ги менува ниту поништува актите, туку дава препорака со рок и може да покрене прекршочна постапка против орган што не известува.
Може ли да се жалам до Омбудсманот на суд? Само за одолговлекување на судската постапка и неизвршување судски одлуки, а не за содржината на пресудата.
Каде е канцеларијата на Омбудсманот? Во Подгорица, на улица Светлане Кане Радевић 3, прима странки во работните денови од 10:00 до 13:00, телефон +382 20 241 642.
Извори
Надлежноста, правото на добра управа, постапката по претставките, роковите и глобите ги утврдува Законот за Заштитникот на човековите права и слободи на Црна Гора („Службен лист“ 132/2026, членови 2, 13, од 24 до 26, 32, од 50 до 67, 95, 99 и 103). Образецот за претставка, контактите, работното време и напомената за бесплатната постапка и роковите се објавени на страницата на Омбудсманот за поднесување претставки (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 27 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е правен совет.