Jak złożyć skargę do Ombudsmana w Czarnogórze? Skargę do Obrońcy Praw Człowieka i Wolności (Zaštitnik ljudskih prava i sloboda), nazywanego Ombudsmanem, składa się w ciągu sześciu miesięcy od dowiedzenia się o naruszeniu, najpóźniej rok od jego wystąpienia, na piśmie albo ustnie do protokołu. Może ją złożyć każdy, kto uważa, że organ publiczny naruszył przysługujące mu prawa.
Nowa ustawa o Obrońcy Praw Człowieka i Wolności obowiązuje od 17 września 2026 roku i zastąpiła ustawę z 2011 roku. Organem publicznym jest organ państwowy, gmina, instytucja publiczna, na przykład szpital albo szkoła, przedsiębiorstwo publiczne albo firma wykonująca uprawnienia publiczne. Ombudsman nie może uchylić decyzji organu, ale wydaje opinię i zalecenie z terminem wykonania, a organ, który nie zda sprawozdania z jego wykonania, płaci grzywnę od 500 do 2 000 €. Ten poradnik wyjaśnia, kiedy można zwrócić się do Ombudsmana, jak złożyć skargę, kiedy Ombudsman nie podejmie działań, co może zrobić i jak skontaktować się z biurem.
Kiedy można zwrócić się do Ombudsmana?
- Ombudsman działa, gdy prawa zostały naruszone aktem, działaniem albo zaniechaniem organu państwowego, organu administracji państwowej, gminy, instytucji albo służby publicznej, podmiotu wykonującego uprawnienia publiczne albo spółki, w której większość udziałów ma państwo albo gmina.
- Ustawa szczególnie chroni prawo do dobrej administracji: do odpowiedzi na pismo, do wysłuchania przed wydaniem decyzji, do wglądu we własne akta, do rozpatrzenia wniosku w rozsądnym terminie i do otrzymania uzasadnionej decyzji.
- W sprawach dyskryminacji Ombudsman działa też wobec firm i osób prywatnych, za zgodą osoby dyskryminowanej.
- Na sądy można skarżyć się do Ombudsmana tylko w sprawie przewlekłości postępowania i niewykonywania orzeczeń sądowych.
- Ombudsman ma czterech zastępców: ds. dobrej administracji i sądownictwa, ds. zapobiegania torturom, ds. praw dziecka oraz ds. ochrony przed dyskryminacją, praw osób z niepełnosprawnościami, mniejszości i równości płci.
Jak złożyć skargę?
- Skargę składa się na piśmie, na formularzu ze strony Ombudsmana albo w dowolnej formie, albo ustnie do protokołu; można ją też złożyć za pośrednictwem posła albo organizacji praw człowieka.
- Skarga wskazuje organ, na który się skarży, opis naruszenia, fakty i dowody, wykorzystane już środki prawne, imię, nazwisko i adres oraz informację, czy skarżący zgadza się na ujawnienie swojego nazwiska w postępowaniu.
- Jeśli czegoś brakuje, Ombudsman wzywa do uzupełnienia skargi w wyznaczonym terminie, a w razie braku uzupełnienia skargę uważa się za wycofaną.
- Wyjątkowo Ombudsman działa po upływie terminu, jeśli wymaga tego waga sprawy albo naruszenie i jego skutki nadal trwają.
- Dziecko może złożyć skargę samodzielnie i ma prawo rozmawiać z Ombudsmanem bez rodziców, a osoba pozbawiona wolności wysyła skargę w zamkniętej kopercie, którą placówka przekazuje bez otwierania.
- Postępowanie jest poufne, a skarżący nie może z powodu skargi ponieść odpowiedzialności ani niekorzystnych konsekwencji.
- Strona Ombudsmana przypomina, że skarga nie wstrzymuje biegu terminów na odwołanie, pozew ani inne środki prawne, więc nie należy ich przegapić.
Kiedy Ombudsman nie podejmie działań?
- Ombudsman nie działa, jeśli nie jest właściwy, jeśli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie sądu albo jeśli skarga jest anonimowa lub złożona po terminie.
- Nie działa też przy ponownej skardze bez nowych dowodów ani gdy skarga jest oczywistym nadużyciem, na przykład obraźliwa albo świadomie oparta na nieprawdziwych faktach.
- Ombudsman umarza postępowanie, jeśli w międzyczasie skarżący wszczął postępowanie sądowe, organ usunął naruszenie albo skarga została wycofana.
- Ombudsman może wskazać inny środek prawny, jeśli w ten sposób prawo da się ochronić szybciej.
- Gdy nie podejmuje działań, Ombudsman wyjaśnia powody i wskazuje, gdzie jeszcze można szukać ochrony.
Co może zrobić Ombudsman?
- Po wszczęciu postępowania wyjaśniającego Ombudsman zwraca się do kierownika organu o wyjaśnienia i dokumenty w terminie nie krótszym niż 15 dni.
- Organ musi przekazać wszystkie dane niezależnie od stopnia tajności i umożliwić dostęp do akt, pomieszczeń i osób.
- Gdy naruszenie wynika jasno ze skargi i dokumentów publicznych, Ombudsman rozstrzyga w trybie skróconym.
- Na zakończenie Ombudsman wydaje opinię, a gdy stwierdzi naruszenie, zalecenie ze środkami i terminem ich wykonania.
- Jeśli organ nie wykona zalecenia albo nie zda sprawozdania, Ombudsman może poinformować organ wyższego stopnia, przedłożyć Zgromadzeniu raport specjalny, poinformować opinię publiczną albo wszcząć postępowanie w sprawie o wykroczenie.
- Ombudsman nie może zmieniać ani uchylać aktów organów ani reprezentować skarżącego, z wyjątkiem spraw o dyskryminację regulowanych odrębną ustawą.
Jakie grzywny grożą organowi, który nie współpracuje?
| Kto | Grzywna |
| osoba prawna | od 500 do 2 000 € |
| osoba odpowiedzialna w osobie prawnej albo organie | od 100 do 1 000 € |
| przedsiębiorca jednoosobowy | od 300 do 2 000 € |
- Grzywna grozi, jeśli organ zataja dane, nie umożliwia dostępu do akt, pomieszczeń albo osób lub nie zdaje w terminie sprawozdania z wykonania zalecenia.
- Skargi złożone przed 17 września 2026 roku rozpatruje się według starej ustawy, a obecny Ombudsman i zastępcy pełnią funkcję do końca kadencji.
Biuro Ombudsmana mieści się w Podgoricy, przy Ulica Svetlane Kane Radević 3, i przyjmuje interesantów od poniedziałku do piątku od 10.00 do 13.00. Numer telefonu to +382 20 241 642, a adres e-mail ombudsman@t-com.me.
Jeśli potrzebny jest bezpłatny adwokat, wyjaśnia to poradnik o bezpłatnej pomocy prawnej, a ceny adwokatów omawiamy w poradniku o kosztach adwokata. Przemoc w domu opisujemy w poradniku o ochronie przed przemocą domową, a nękanie w pracy w poradniku o mobbingu w pracy.
Najczęściej zadawane pytania
Jak złożyć skargę do Ombudsmana w Czarnogórze? Na piśmie, na formularzu ze strony Ombudsmana albo w dowolnej formie, albo ustnie do protokołu w biurze w Podgoricy, a także za pośrednictwem posła albo organizacji praw człowieka.
Jaki jest termin na skargę do Ombudsmana? Sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedziano się o naruszeniu, i najpóźniej rok od dnia, w którym do niego doszło, chyba że waga sprawy wymaga wyjątku.
Czy postępowanie przed Ombudsmanem jest płatne? Nie, strona Ombudsmana podaje, że postępowanie jest bezpłatne i poufne.
Czy Ombudsman może uchylić decyzję gminy albo ministerstwa? Nie, Ombudsman nie zmienia ani nie uchyla aktów, ale wydaje zalecenie z terminem i może wszcząć postępowanie w sprawie o wykroczenie wobec organu, który nie zda sprawozdania.
Czy można poskarżyć się do Ombudsmana na sąd? Tylko w sprawie przewlekłości postępowania sądowego i niewykonywania orzeczeń sądowych, a nie treści wyroku.
Gdzie mieści się biuro Ombudsmana? W Podgoricy, przy Ulica Svetlane Kane Radević 3; interesantów przyjmuje w dni robocze od 10.00 do 13.00, telefon +382 20 241 642.
Źródła
Właściwość, prawo do dobrej administracji, postępowanie skargowe, terminy i grzywny określa ustawa o Obrońcy Praw Człowieka i Wolności Czarnogóry (Dziennik Urzędowy 132/2026, art. 2, 13, 24 do 26, 32, 50 do 67, 95, 99 i 103). Formularz skargi, dane kontaktowe, godziny przyjęć i informację o bezpłatnym postępowaniu i terminach publikuje strona Ombudsmana o składaniu skarg. Informacje sprawdzono 27 września 2026 roku. Fijaka jest platformą ogłoszeniową; ten tekst nie stanowi porady prawnej.