Co jest antykiem w Czarnogórze i jak można go sprzedać? Według ustawy o ochronie dziedzictwa kulturowego antykiem jest każdy przedmiot ruchomy starszy niż 75 lat, a dziełem sztuki dzieło sztuki pięknej albo użytkowej. Sprzedawca albo pośrednik w sprzedaży antyków i dzieł sztuki prowadzi ewidencję ich pochodzenia, ceny i kupujących, okazuje kupującemu dowód własności, zawiera umowę pisemną i powiadamia Dyrekcję Ochrony Dziedzictwa Kulturowego o sprzedaży.
Wywóz z kraju materiału archeologicznego starszego niż 100 lat, obrazów i rysunków, rzeźb, książek i map starszych niż 100 lat, kolekcji numizmatycznych, pojazdów starszych niż 75 lat i innych przedmiotów starszych niż 75 lat wymaga zgody Ministerstwa. Kto podczas prac natrafi na znalezisko archeologiczne, musi przerwać prace i niezwłocznie je zgłosić. Osoba fizyczna płaci od 1 000 do 1 300 € za uchybienia przy sprzedaży antyków i od 600 do 1 000 € za niezgłoszone znalezisko. Ten poradnik przydaje się, zanim stary przedmiot z rodzinnego domu trafi do ogłoszenia albo za granicę.
Co jest antykiem, a co dobrem kultury?
| Pojęcie | Znaczenie |
| antyk | każdy przedmiot ruchomy starszy niż 75 lat |
| dzieło sztuki | dzieło sztuki pięknej albo użytkowej |
| dobro kultury | dobro, któremu przypisano trwałe znaczenie historyczne, artystyczne, naukowe, archeologiczne albo inne |
- Dobro kultury może stanowić własność państwową albo prywatną.
- Przy sprzedaży dobra kultury obowiązują surowsze zasady: kupującemu okazuje się, że przedmiot jest dobrem kultury, dowód własności, środki ochrony i dowód powiadomienia Ministerstwa o sprzedaży, a umowę przesyła się Dyrekcji w ciągu ośmiu dni.
- Kupujący ruchome dobro kultury powiadamia Dyrekcję w ciągu ośmiu dni od jego przejęcia, gdzie będzie ono przechowywane.
Co musi robić sprzedawca antyków i dzieł sztuki?
- Prowadzić ewidencję pochodzenia, ceny sprzedaży i kupujących antyki i dzieła sztuki.
- Okazać kupującemu dowód własności sprzedawanego przedmiotu.
- Zawrzeć z kupującym umowę pisemną.
- Powiadomić Dyrekcję o sprzedaży antyków i dzieł sztuki.
Które przedmioty wymagają zgody na wywóz za granicę?
| Przedmiot | Wiek |
| materiał archeologiczny | starszy niż 100 lat |
| ręcznie wykonane rysunki, obrazy, akwarele, pastele i mozaiki | bez ograniczenia |
| oryginalne grafiki, rzeźby, fotografie i filmy | bez ograniczenia |
| inkunabuły i rękopisy, w tym mapy i partytury | bez ograniczenia |
| książki, publikacje i drukowane mapy | starsze niż 100 lat |
| materiał archiwalny | starszy niż 50 lat |
| przedmioty o znaczeniu historycznym, etnograficznym albo numizmatycznym | bez ograniczenia |
| środki transportu | starsze niż 75 lat |
| wszystkie inne przedmioty | starsze niż 75 lat |
- Zgodę wydaje Ministerstwo po zasięgnięciu opinii Dyrekcji i właściwej instytucji kultury.
- Dobra kultury nie wolno wywieźć z kraju na stałe, z wyjątkiem wymiany; można je wywieźć czasowo w celu prezentacji, ekspertyzy albo konserwacji.
Co zrobić, gdy podczas prac odkryje się znalezisko archeologiczne?
- Przerwać prace i zabezpieczyć miejsce przed zniszczeniem i dostępem osób trzecich.
- Niezwłocznie zgłosić znalezisko Dyrekcji, najbliższej publicznej instytucji ochrony dziedzictwa, policji albo urzędowi bezpieczeństwa żeglugi.
- Pozostawić przedmioty tam i w takim stanie, w jakim zostały znalezione, albo przekazać je jednemu z tych organów.
- Podać dane o lokalizacji, położeniu i okolicznościach odkrycia.
- Dyrekcja najpóźniej następnego dnia ustala, czy chodzi o znalezisko archeologiczne; tymczasowe wstrzymanie prac trwa najwyżej 30 dni.
Jak wysokie są grzywny?
| Wykroczenie | Osoba fizyczna | Przedsiębiorca indywidualny | Spółka |
| sprzedawca antyków bez ewidencji, umowy pisemnej albo powiadomienia Dyrekcji | od 1 000 do 1 300 € | od 3 300 do 4 200 € | od 11 000 do 14 000 € |
| niezgłoszone albo niezabezpieczone znalezisko archeologiczne | od 600 do 1 000 € | od 1 800 do 3 000 € | od 6 000 do 10 000 € |
Jak sprzedaje się rzeczy używane, wyjaśniamy w poradniku o rzeczach używanych, a cechę probierczą na starym złocie w poradniku o zakupie złota i biżuterii. Co podróżni mogą przewozić przez granicę, podajemy w poradniku o limitach celnych, a sprzedaż samochodu, także zabytkowego, omawiamy w poradniku o sprzedaży samochodu.
Najczęściej zadawane pytania
Ile lat musi mieć przedmiot, żeby był antykiem? Ponad 75 lat; dotyczy to każdego przedmiotu ruchomego.
Czy do sprzedaży starego zegarka albo obrazu przez ogłoszenie potrzebne jest zezwolenie? Ustawa nie wymaga zezwolenia na sprzedaż, ale sprzedawca albo pośrednik w sprzedaży antyków i dzieł sztuki prowadzi ewidencję, zawiera umowę pisemną i powiadamia Dyrekcję.
Czy stary obraz można wywieźć za granicę? Ręcznie wykonane obrazy i rysunki wymagają zgody Ministerstwa, niezależnie od wieku.
Czy stare monety wymagają zgody? Tak, przedmioty i kolekcje o znaczeniu numizmatycznym wymagają zgody na wywóz.
Co zrobić po znalezieniu starych przedmiotów podczas kopania fundamentów? Przerwać prace, zabezpieczyć miejsce i niezwłocznie zgłosić znalezisko Dyrekcji, muzeum albo policji.
Czy dobro kultury można wywieźć na stałe? Nie, z wyjątkiem wymiany; czasowo można je wywieźć tylko w celu prezentacji, ekspertyzy albo konserwacji.
Źródła
Definicję antyków oraz zasady sprzedaży, wywozu i przypadkowych znalezisk określa ustawa o ochronie dziedzictwa kulturowego (Dziennik Urzędowy 49/2010), art. 11, od 49 do 54, 87 i 88, a grzywny w euro ustawa o zmianie ustawy o ochronie dziedzictwa kulturowego (Dziennik Urzędowy 44/2017), art. 136 i 139. Informacje sprawdzono 30 września 2026 roku. Fijaka jest platformą ogłoszeniową; ten tekst nie stanowi porady prawnej.