Посвојување дете во Црна Гора 2026: кој може да посвои, правилото од 30 до 50 години, постапката во центарот за социјална работа, согласноста на родителите и отсуството за посвојување

Кој може да посвои дете во Црна Гора и како тече постапката? Во Црна Гора дете може да посвои лице што има од 30 до 50 години и е најмалку 18 години постаро од детето. Дете може да се посвои до 18 години, но не порано од три месеци по раѓањето. Посвојувањето го заснова центарот за социјална работа како орган на старателство, а барањето се поднесува преку министерството надлежно за социјалната заштита. Посвојувањето создава нераскинлив однос еднаков на крвното сродство, а посвоителите се впишуваат во матичната книга на родените како родители. Од април 2026 посвоителите на дете помладо од осум години имаат една година платено отсуство од денот на посвојувањето.

Овој водич објаснува кој може да посвои, кое дете може да се посвои, кога е потребна согласноста на родителите, како тече постапката, што значи посвојувањето за детето и семејството и како функционира отсуството за посвојување. Овој водич е корисен ако размислувате да посвоите дете во Црна Гора или сакате да ги знаете своите права како посвоител.

Кој може да посвои дете?

• Посвоителот мора да има од 30 до 50 години и да биде најмалку 18 години постар од детето.
• Кога двајца посвојуваат заедно, доволно е едниот од нив да го исполнува условот за возраста.
• Од особено оправдани причини посвоителот може да биде постар од 50 години, но разликата во возраста меѓу посвоителот и детето не смее да биде поголема од 50 години.
• Дете можат заеднички да посвојат брачни другари, маќеата или очувот, вонбрачни партнери што живеат заедно и вонбрачниот партнер на родителот на детето.
• Министерот надлежен за социјалната заштита може исклучително да дозволи посвојување на лице што живее само, ако постојат особено оправдани причини и тоа е во најдобар интерес на детето.

Не може да посвои лице на кое му е одземено или ограничено родителското право, на кое му е одземена деловната способност, што има болест што може да му наштети на детето, што не дава доволна гаранција за правилна родителска грижа или што е осудено за кривично дело против животот и телото, половата слобода или бракот и семејството. Не може да посвои ниту лице чиј брачен другар или партнер спаѓа во некоја од овие категории.

• Не може да се посвои крвен роднина во права линија, брат или сестра.
• Старателот не може да го посвои своето штитениче сè додека органот на старателство не го разреши од старателството.
• Странски државјанин не може да посвои дете што е црногорски државјанин, освен кога не може да се најде посвоител меѓу црногорските државјани, со согласност на министерството врз основа на мислењето на петчлена стручна комисија.

Кое дете може да се посвои?

• Дете може да се посвои до 18 години, и тоа само ако е во негов најдобар интерес.
• Дете не може да се посвои пред да поминат три месеци од раѓањето.
• Дете на малолетни родители може да се посвои дури една година по раѓањето, ако нема изгледи родителите или блиските роднини да го одгледуваат.
• Дете на непознати родители може да се посвои дури три месеци откако е напуштено.
• Близнаците и емоционално поврзаните браќа и сестри се посвојуваат заедно, а одделно само исклучително, кога заедничкото посвојување не е можно и тоа е во нивен најдобар интерес.

Кога е потребна согласноста на родителите?

• За посвојувањето е потребна согласност од двајцата родители или од единствениот родител.
• Согласност не е потребна од родител на кој му е одземено родителското право или деловната способност, што не живее со детето и три месеци сериозно ја занемарувал грижата за него, или чие живеалиште е непознато најмалку шест месеци, а во тоа време не се грижел за детето.
• Родителот дава согласност на записник пред органот на старателство, најрано кога детето ќе наполни три месеци, и може да ја повлече во рок од 30 дена од потпишувањето на записникот.
• За дете под старателство е потребна согласност од старателот.
• Согласност даваат и брачниот другар на лицето што посвојува и детето, и тоа детето без присуство на родителите или идниот посвоител.

Како тече постапката за посвојување?

1. Лицето што сака да посвои поднесува барање до органот на старателство преку министерството надлежно за социјалната заштита.
2. Стручен тим во центарот за социјална работа, во кој се социјален работник, психолог, педагог и други стручњаци, ја проценува подобноста и ги подготвува идните посвоители.
3. Постапката ја води центарот за социјална работа каде што живее детето, а таа е затворена за јавноста.
4. Центарот ги објаснува правните последици од посвојувањето на родителите, посвоителите и на детето постаро од 10 години.
5. Пред одлуката центарот може да го смести детето кај идните посвоители шест месеци без надоместок, освен кога посвоителот е странски државјанин.
6. Жалба против решението за посвојување се поднесува во рок од осум дена, посвојувањето е засновано кога решението ќе стане правосилно, а центарот потоа го испраќа до матичарот за упис.

Домот на здравјето Тиват, на пример, наплаќа 25 евра за лекарско уверение за способноста за посвојување дете.

Што значи посвојувањето за детето и семејството?

• Меѓу посвоителите и нивните роднини и детето и неговите потомци настанува нераскинлив однос еднаков на крвното сродство.
• Правата и обврските меѓу детето и крвните роднини престануваат, освен кога детето го посвојува маќеата или очувот.
• Посвоителите се договараат за личното име на детето, а детето го добива нивното заедничко презиме; ако не се договорат, одлучува органот на старателство.
• Детето има право да знае дека е посвоено: посвоителите мора да му кажат најдоцна до седмата година, а на постаро дете веднаш, и да го известат органот на старателство.
• Документите за посвојувањето се службена тајна, а во списите може да погледнат полнолетниот посвоеник, посвоителот и родителот што дал согласност за посвојување од маќеа или очув.
• По посвојувањето мајчинството и татковството повеќе не може да се оспоруваат ниту да се утврдуваат, а посвојувањето престанува само ако го поништи суд.

Отсуство за посвојување

• Според измените на Законот за работните односи од април 2026, посвоителите на дете помладо од осум години имаат право на една година непрекинато отсуство од денот на посвојувањето, во еднакви делови, со надоместок на плата.
• Вработениот мора писмено да го извести работодавачот за отсуството еден месец однапред, со датумот на почетокот и крајот.
• Работодавачот не смее да му го откаже договорот за вработување на посвоителот затоа што користи отсуство за посвојување.

Еднократната парична помош за новороденче, која може да ја добие и посвоител, ја објаснуваме во водичот за детскиот додаток, а отсуството за таткото во водичот за татковското отсуство. Уписот во матичната книга на родените го опфаќаме во водичот за пријавата на раѓање, а промената на име или презиме во водичот за промената на презимето.

Често поставувани прашања

Колку години мора да имате за да посвоите дете во Црна Гора? Посвоителот мора да има од 30 до 50 години и да биде најмалку 18 години постар од детето, а кога посвојува двојка, доволно е едниот од нив да го исполнува овој услов.

Каде се поднесува барањето за посвојување дете? Барањето се поднесува до органот на старателство, односно центарот за социјална работа, преку министерството надлежно за социјалната заштита.

Може ли лице што живее само да посвои дете? Само исклучително, со дозвола од министерот надлежен за социјалната заштита, ако постојат особено оправдани причини и тоа е во најдобар интерес на детето.

Може ли странци да посвојат дете од Црна Гора? Само исклучително, ако не може да се најде посвоител меѓу црногорските државјани, и со согласност на министерството.

Колку трае отсуството за посвојување? Посвоителите на дете помладо од осум години имаат една година непрекинато отсуство од денот на посвојувањето, со надоместок на плата.

Може ли родителот да ја повлече согласноста за посвојување? Да, родителот може да ја повлече согласноста во рок од 30 дена од потпишувањето на записникот.

Извори

Условите, согласноста, постапката и последиците од посвојувањето ги утврдува Семејниот закон (членови од 121 до 156), а улогата на центрите за социјална работа ја објаснуваат Владата на Црна Гора и центрите за социјална работа. Отсуството за посвојување го уредува Законот за работните односи (членови 135 и 137), изменет со законот од април 2026, „Службен лист“ 51/2026. Цената на лекарското уверение ја објавува Домот на здравјето Тиват (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 27 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е правен совет.