Kto w Czarnogórze musi przejść badanie sanitarne? Obowiązkowe badanie sanitarne dotyczy pracowników, którzy mają kontakt z żywnością na każdym etapie produkcji, sprzedaży i dystrybucji, pracują przy publicznym zaopatrzeniu w wodę pitną, przy opiece i sprzątaniu w żłobkach, szkołach i domach opieki, na oddziałach szpitalnych wysokiego ryzyka, z lekami oraz w usługach kosmetycznych. Przy pracy z żywnością badanie powtarza się co sześć miesięcy, a koszt ponosi pracodawca.
Obowiązek dotyczy też osób odbywających obowiązkowe praktyki na tych stanowiskach, a osoby pracujące we fryzjerstwie i kosmetyce przechodzą badanie raz w roku. Od stycznia 2026 roku badania wykonują Instytut Zdrowia Publicznego i państwowe placówki zdrowia, a Dom Zdrowia w Tivacie pobiera na przykład 32 € od pracowników mających kontakt z żywnością i wodą pitną. Ten poradnik wyjaśnia, kto potrzebuje badania sanitarnego, co ono obejmuje, jak często się je powtarza, gdzie się je wykonuje i co przynieść, ile kosztuje, czym jest książeczka sanitarna, jak przebiega szkolenie higieniczne i jakie są grzywny.
Kto potrzebuje badania sanitarnego?
- Pracownicy publicznego zaopatrzenia w wodę pitną i osoby mające kontakt z żywnością na każdym etapie produkcji, sprzedaży i dystrybucji.
- Pracownicy zajmujący się opieką i sprzątaniem w żłobkach, szkołach, placówkach całodobowych dla dzieci i młodzieży oraz instytucjach opieki społecznej.
- Personel placówek zdrowia na oddziałach o podwyższonym ryzyku chorób zakaźnych, w diagnostyce, leczeniu, opiece, żywieniu pacjentów i sprzątaniu.
- Pracownicy produkcji, sprzedaży i wydawania leków oraz wyrobów medycznych.
- Pracownicy zajmujący się pielęgnacją higieniczną i zabiegami kosmetycznymi twarzy i ciała, niemedycznymi zabiegami kosmetycznymi naruszającymi skórę oraz produkcją i sprzedażą kosmetyków.
- Osoby odbywające obowiązkowe praktyki na tych stanowiskach w trakcie nauki.
Kto nie przeszedł obowiązkowego badania, ma określone choroby zakaźne albo jest nosicielem określonych drobnoustrojów i pasożytów, nie może pracować ani odbywać praktyk na tych stanowiskach. Obowiązek dotyczy też cudzoziemców zatrudnionych na tych stanowiskach, a jak działają zezwolenia na pracę dla zagranicznych pracowników, wyjaśnia RoNa Legal.
Co obejmuje badanie i jak często się je powtarza?
| Praca | Co obejmuje badanie | Jak często |
| Produkcja, sprzedaż i podawanie żywności, woda pitna | Wywiad epidemiologiczny, badanie skóry, paznokci, włosów i błon śluzowych, badanie kału na salmonellę i shigellę, badanie kału na pierwotniaki i pasożyty jelitowe, wymaz z gardła i nosa na gronkowca złocistego | Co sześć miesięcy |
| Przechowywanie i dystrybucja żywności opakowanej | Badanie skóry, paznokci, włosów i błon śluzowych | Raz w roku |
| Opieka i sprzątanie w żłobkach, domach i placówkach całodobowych | Badanie skóry, badania kału i wymaz z gardła i nosa | Co sześć miesięcy |
| Sprzątanie w szkołach podstawowych i średnich | Badanie skóry, paznokci, włosów i błon śluzowych | Raz w roku |
| Usługi fryzjerskie, kosmetyczne, spa i wellness | Badanie skóry, paznokci, włosów i błon śluzowych | Raz w roku |
| Tatuaż, piercing i inne zabiegi na skórze, produkcja i sprzedaż kosmetyków | Badanie skóry, badania kału i wymaz z gardła i nosa | Co sześć miesięcy |
- W każdej kategorii dodaje się RTG klatki piersiowej, jeśli lekarz podejrzewa gruźlicę.
- Badanie można zlecić częściej ze względów epidemiologicznych albo klinicznych, na wniosek epidemiologa, pracodawcy, wybranego lekarza albo inspektora sanitarnego.
- Po pozytywnym wyniku placówka zdrowia informuje pracownika, pracodawcę i inspekcję.
Gdzie wykonuje się badanie i co przynieść?
- Badanie przeprowadza specjalista epidemiologii w Instytucie Zdrowia Publicznego i w placówkach zdrowia założonych przez państwo, a badania laboratoryjne wykonuje się w ich laboratoriach mikrobiologicznych.
- Instytut Zdrowia Publicznego w Podgoricy wykonuje badania sanitarne w dni robocze od 8 do 14, a badania wykonują też służby higieny i epidemiologii domów zdrowia.
- Przynieś dokument tożsamości ze zdjęciem, książeczkę sanitarną, jeśli już ją masz, z wypełnionymi danymi i wklejonym zdjęciem, oraz jedną próbkę kału w przepisowym pojemniku.
- Paznokcie na badaniu muszą być krótkie i zadbane, bez lakieru i bez sztucznych paznokci.
- Za badanie płaci się z góry, na rachunek placówki albo w jej kasie.
Ile kosztuje badanie sanitarne?
| Rodzaj badania | Dom Zdrowia w Tivacie | Dom Zdrowia w Pljevlji |
| Praca z żywnością i wodą pitną | 32 € | 20 € |
| Placówki zdrowia, żłobki, szkoły, domy opieki, leki, transport żywności | 20 € | 20 € |
| Gabinety i laboratoria, sprzątanie, salony fryzjerskie i kosmetyczne | 15 € | 15 € |
- Każda placówka ustala własną cenę, więc sprawdź ją przed zapłatą.
- Koszt obowiązkowego badania pracowników ponosi pracodawca, przedsiębiorca indywidualny albo inna osoba prowadząca działalność.
Czym jest książeczka sanitarna?
- Wyniki obowiązkowych badań wpisuje się do książeczki sanitarnej (sanitarna knjižica).
- Pracodawca przechowuje książeczkę w lokalu firmy i musi ją okazać inspektorowi sanitarnemu na żądanie.
Szkolenie higieniczne
- Personel lokali objętych nadzorem sanitarnym i osoby mające kontakt z żywnością muszą przed rozpoczęciem pracy, a potem co pięć lat, ukończyć szkolenie z higieny osobistej i ochrony przed chorobami zakaźnymi.
- Szkolenie prowadzą Instytut Zdrowia Publicznego i domy zdrowia ze służbą higieny i epidemiologii, które wydają zaświadczenie przechowywane przez pracodawcę w lokalu.
- Szkolenie trwa 16 godzin przy pracy z żywnością i 10 godzin dla pozostałego personelu, a płaci za nie pracodawca.
- Szkolenia nie potrzebują osoby z ukończonymi studiami na poziomie VII1 z medycyny, farmacji, stomatologii, inżynierii sanitarnej, bezpieczeństwa żywności, biochemii, technologii żywności, żywienia, biologii, biotechnologii albo weterynarii.
Jakie są grzywny?
| Wykroczenie | Grzywna |
| Spółka dopuszcza do pracy bez badania, nie płaci za nie, nie zapewnia szkolenia albo nie przechowuje książeczki i zaświadczenia | Od 700 do 20 000 € |
| Osoba odpowiedzialna w spółce | Od 200 do 2 000 € |
| Przedsiębiorca indywidualny | Od 500 do 6 000 € |
| Pracownik, który nie przestrzega zasad higieny osobistej | Od 300 do 2 000 € |
Pracę sezonową i wynagrodzenia omawiamy w poradniku o pracy w Czarnogórze, a zgłoszenie pracownika do ubezpieczenia w poradniku o formularzu JPR. Wybór lekarza wyjaśniamy w poradniku o wybranym lekarzu, a otwarcie działalności w poradniku o przedsiębiorcy indywidualnym.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje badanie sanitarne w Czarnogórze? Cena zależy od placówki i rodzaju pracy: Dom Zdrowia w Tivacie pobiera 32 € za pracę z żywnością i wodą, a Dom Zdrowia w Pljevlji 20 €.
Jak często powtarza się badanie sanitarne? Co sześć miesięcy przy pracy z żywnością i wodą pitną, a raz w roku we fryzjerstwie, kosmetyce i przy przechowywaniu żywności opakowanej.
Kto płaci za badanie sanitarne? Koszt obowiązkowego badania pracowników ponosi pracodawca.
Gdzie wykonuje się badanie sanitarne w Podgoricy? W Instytucie Zdrowia Publicznego Czarnogóry, w dni robocze od 8 do 14.
Co przynieść na badanie sanitarne? Dokument tożsamości ze zdjęciem, książeczkę sanitarną, jeśli ją masz, i jedną próbkę kału w przepisowym pojemniku.
Czy fryzjerzy potrzebują badania sanitarnego? Tak, we fryzjerstwie i kosmetyce raz w roku bada się skórę, paznokcie, włosy i błony śluzowe.
Źródła
Kto potrzebuje badania, kto je przeprowadza i opłaca, książeczkę sanitarną, szkolenie i grzywny określa ustawa o ochronie ludności przed chorobami zakaźnymi (art. 24, 43, 85, 91 i 93), opublikowana w Dzienniku Urzędowym 2/2026. Zakres i częstotliwość badań określa rozporządzenie w sprawie badań obowiązkowych i zalecanych (art. 5–14), a długość szkolenia rozporządzenie w sprawie programu szkolenia (art. 4); oba obowiązują do przyjęcia nowych przepisów. Co przynieść, wyjaśnia instrukcja Instytutu Zdrowia Publicznego, a godziny przyjęć komunikat Instytutu. Ceny publikują Dom Zdrowia w Tivacie i Dom Zdrowia w Pljevlji. Informacje sprawdzono 27 września 2026 roku. Fijaka jest platformą ogłoszeniową; ten tekst nie stanowi porady medycznej ani prawnej.