Karadağ Hükümeti Mart 2026 tarihli kararla Ukrayna vatandaşlarına ve savaştan kaçan diğer kişilere 4 Mart 2026'dan 4 Mart 2027'ye kadar bir yıl süreyle geçici koruma verdi. Yabancıların Uluslararası ve Geçici Korunması Kanunu uyarınca geçici koruma altındaki kişinin oturma, oturma ve çalışma izni olmadan çalışma, sağlık hizmeti, ilk ve ortaöğretim ve aile birleşimi hakkı; parası yoksa konaklama ve temel geçim araçları hakkı da var. Geçici koruma belgesi oturma izni sayılıyor. Sağlık hizmeti için Ocak 2026'dan beri Sağlık Sigortası Fonu'na şahsen kaydoluyorsunuz.
Bu rehber kimlerin geçici korumadan yararlandığını, korumanın ne kadar sürdüğünü, hangi hakları verdiğini, sağlık hizmetine nasıl erişildiğini, iş, okul ve aile için neyin geçerli olduğunu ve korumanın ne zaman verilmediğini anlatıyor.
Geçici korumadan kimler yararlanıyor?
- Silahlı çatışma nedeniyle terk etmek zorunda kaldıkları Ukrayna'ya dönemeyen Ukrayna vatandaşları.
- Son ikametgâhı Ukrayna'da olan vatansızlar ve Ukrayna'nın uluslararası koruma verdiği kişiler, geri dönemiyorlarsa.
- 24 Şubat 2022'den itibaren Karadağ'da yasal olarak kalan ve çatışma nedeniyle dönemeyen Ukrayna vatandaşları.
- Karar 4 Mart 2026'dan 4 Mart 2027'ye kadar geçerli ve 2022-2025 arasında değiştirilen önceki kararın yerini aldı.
- Hükümet kararın uygulanmasını denetlemek için sağlık, çalışma, eğitim ve sosyal refah bakanlıklarının da yer aldığı bir Koordinasyon Organı kurdu.
Koruma ne kadar sürer ve nasıl uzatılır?
- Geçici koruma bir yıl için veriliyor.
- Bu yılın sonunda altışar aylık sürelerle, en fazla bir yıla kadar uzatılabiliyor.
- İstisnaen Avrupa Birliği Konseyi kararına dayanarak da uzatılabiliyor; 2024'ten beri kanun bunun için azami süre öngörmüyor.
- Koruma, belirlenen sürenin dolmasıyla ya da Avrupa Birliği Konseyi kararıyla sona eriyor.
- Talep ederseniz İçişleri Bakanlığı menşe ülkeye gönüllü dönüşe yardımcı oluyor.
Hangi haklarınız var?
- Koruma süresince Karadağ'da kalma hakkı ve oturma izni sayılan, koruma bitince iade ettiğiniz bir belge.
- Paranız yoksa uygun konaklama, gerekli yardım ve yiyecek, giyecek ve hijyen malzemesi gibi temel geçim araçları hakkı.
- Oturma ve çalışma izni ya da çalışma kayıt belgesi olmadan Karadağ'da çalışma hakkı.
- Karadağ vatandaşlarıyla aynı koşullarda yetişkin eğitimi, mesleki eğitim ve iş deneyimi hakkı.
- Hak ve yükümlülükleriniz hakkında anladığınız bir dilde bilgi alma hakkı.
- Uluslararası koruma başvurusu yapma hakkı; ancak geçici koruma sürerken sığınma başvurucusunun haklarını kullanmıyorsunuz.
Sağlık hizmetine nasıl erişirsiniz?
- Sağlık hizmeti acil tıbbi yardımı, hastalıkların ve ağır ruhsal bozuklukların gerekli tedavisini, her düzeyde teşhisi ve Fon listesindeki ilaçları kapsıyor.
- Sağlık Sigortası Fonu'na, geçici korumanın verildiği belediyedeki Fon bölge biriminde kendi talebinizle kaydoluyorsunuz.
- Başvuruya barkodlu ve yabancı kimlik numaralı geçici koruma belgenizi ve geçerli biyometrik pasaportunuzu ya da elçiliğin verdiği geçici kimlik belgesini ekliyorsunuz.
- Kayıt belgeniz geçerli olduğu sürece geçerli, Fon size bir kayıt belgesi veriyor.
- Her aile üyesi kendi adına kaydoluyor, aile üyesi sıfatıyla kayıt mümkün değil.
Okul ve aile için ne geçerli?
- Çocukların Karadağ vatandaşlarıyla aynı koşullarda ilk ve ortaöğretim hakkı var.
- Aynısı yetişkinlerin yeniden eğitimi ve ek nitelik kazanması için de geçerli.
- Aile birleşimi talebini siz veya bir aile üyeniz yapıyorsunuz, İçişleri Bakanlığı karar veriyor.
- Aile üyesine bu yolla geçici koruma veriliyor; aile üyeleri farklı ülkelerde koruma altındaysa onların yüksek yararı gözetiliyor.
Koruma ne zaman verilmiyor?
- Kişinin bir savaş suçuna, insanlığa karşı suça veya başka ağır bir suça katıldığına dair ciddi sebepler varsa koruma verilmiyor.
- Ulusal güvenlik ve kamu düzeni için tehlike oluşturan kişiye de verilmiyor.
- Beş yıl veya daha fazla hapis öngörülen bir suçtan kesin mahkûmiyeti olan kişi de kapsam dışında.
- Reddetme gerekçelerini yetkili makamlar mevcut bilgilere göre belirliyor.
Sağlık sistemine kaydı yabancılar için sağlık sigortası rehberimiz, çocukların okula kaydını da yabancı çocuklar için okullar rehberimiz anlatıyor. İş aramayı Karadağ'da iş bulmak rehberimiz, hesap açmayı da yabancılar için banka hesabı rehberimiz açıklıyor.
Sık sorulan sorular
Karadağ'da Ukraynalılar için geçici koruma ne zamana kadar geçerli? Hükümet kararına göre 4 Mart 2026'dan 4 Mart 2027'ye kadar geçerli.
Geçici koruma altında çalışabilir miyim? Evet, geçici koruma altındaki kişi oturma ve çalışma izni ya da çalışma kayıt belgesi olmadan çalışabilir.
Sağlık Sigortası Fonu'na nasıl kaydolurum? Geçici koruma belgeniz ve geçerli pasaportunuzla Fon'un bölge birimine şahsen başvurursunuz.
Çocuklarım okula gidebilir mi? Evet, çocukların Karadağ vatandaşlarıyla aynı koşullarda ilk ve ortaöğretim hakkı var.
Ailemi getirebilir miyim? Evet, aile birleşimi talebini siz veya bir aile üyesi yaparsınız, aile üyesine de geçici koruma verilir.
Geçici koruma uzatılabilir mi? Evet, kanun altışar aylık, en fazla bir yıllık uzatmaya, istisnaen de Avrupa Birliği Konseyi kararına dayalı uzatmaya izin veriyor.
Kaynaklar
Süreyi ve kapsamı Ukrayna'dan gelen kişilere geçici koruma verilmesi kararı (Resmî Gazete 27/2026), hakları, uzatmayı ve istisnaları Yabancıların Uluslararası ve Geçici Korunması Kanunu (Resmî Gazete 2/2017, 3/2019 ve 77/2024, madde 92 ile 105 arası) ile 2024 değişiklikleri, Fon kaydını da Fon'a kayıt yönetmeliği (Resmî Gazete 162/2025) düzenliyor. Bilgiler 27 Eylül 2026'da kontrol edildi. Fijaka bir ilan platformudur; bu metin hukuki danışmanlık değildir.