Колку пари во банка се заштитени во Црна Гора? Во Црна Гора парите во банка се осигурени до 50.000 евра по депонент во секоја банка, без оглед на бројот на сметки, а Фондот за заштита на депозитите мора да ги исплати во рок од седум работни дена од пропаѓањето на банката. Парите од продажба на дом во кој сте живееле, отпремнина, развод или исплата од осигурување се заштитени со дополнителни 30.000 евра шест месеци по уплатата. Од 28 мај 2026 се заштитени и депозитите на акционерите со 10 % или повеќе, членовите на органите на банката и ревизорите, кои претходно беа исклучени. Каматата на штедењето се оданочува како приход од капитал со 15 %, а данокот го задржува банката. Просечната каматна стапка на депозитите во јуни 2026 изнесуваше 0,30 %.
Овој водич објаснува колку пари се заштитени, како се пресметува гарантираниот депозит, што е привременото високо салдо, кој не е заштитен, како тече исплатата и како се оданочува каматата. Овој водич е корисен ако чувате заштеди во црногорска банка или наскоро ќе добиете поголем износ, на пример од продажба на стан.
Колку пари се заштитени?
- Гарантираниот депозит изнесува 50.000 евра по депонент во една банка, без оглед на бројот и видот на сметките; кога Црна Гора ќе влезе во Европската унија, износот се зголемува на 100.000 евра.
- Заштитени се тековните и жиро-сметките и штедните влогови на физичките лица и друштвата, резиденти и нерезиденти.
- Депозитите во странска валута се исплаќаат во евра по курсот на Централната банка на денот кога настанал заштитениот настан.
- Заштитата е бесплатна за депонентите, затоа што премијата на Фондот ја плаќаат банките.
- Заштитен настан настанува кога Централната банка ќе отвори стечајна постапка против банката или ќе ги прогласи депозитите за недостапни.
Како се пресметува гарантираниот депозит?
- Се собираат сите депозити на еден депонент во таа банка, вклучително и каматата до денот на заштитениот настан, а се одземаат доспеаните долгови на депонентот кон банката.
- Каматата на орочените депозити се пресметува по договорената стапка до тој ден, иако рокот не истекол.
- Парите на заедничка сметка се делат на еднакви делови, освен ако имателите докажат поинакви делови.
- Деловните сметки на претприемачот се собираат со личните сметки на истото лице.
- Ако чувате пари во две банки, секоја е осигурена посебно до 50.000 евра.
Што е привременото високо салдо?
- Покрај основните 50.000 евра, шест месеци по уплатата се заштитени дополнителни 30.000 евра ако потекнуваат од продажба на станбен објект во кој живеел депонентот.
- Истото важи и за парите од склучување брак, развод, отпремнина при пензионирање, отказ, инвалидност или смрт.
- Дополнителната заштита ги опфаќа и исплатите од осигурување и надоместоците за жртвите на кривични дела или на грешки на државните органи.
- За правото на овој износ одлучува директорот на Фондот, а решението може да се оспори во управен спор.
Чии депозити не се заштитени?
- Депозитите на осигурителните друштва, државата и општините, фондовите за задолжително осигурување, доброволните пензиски фондови, инвестициските друштва и фондови, банките и другите финансиски институции.
- Депозитите од трансакции што судот правосилно ги поврзал со перење пари или финансирање тероризам.
- Депозитите чиј сопственик не е идентификуван до денот на заштитениот настан, како и обврзниците и другите инструменти што ги издала самата банка.
- Измената што важи од 28 мај 2026 ги избриша исклучоците за акционерите со 10 % или повеќе, членовите на органите, друштвата од групата, ревизорите на банката и лицата што придонеле за лошата состојба на банката, па сега се заштитени и нивните депозити.
Како тече исплатата?
- Во рок од два работни дена Фондот објавува во печатот и на својата веб-страница дека настанал заштитен настан.
- Во рок од пет работни дена Фондот ја избира банката преку која исплаќа и ги објавува местото и датумот на почетокот на исплатата.
- Парите мора да бидат достапни во рок од седум работни дена од заштитениот настан; рокот може да се продолжи ако депозитот е предмет на судски спор, под мерка на замрзнување или дел од привремено високо салдо.
- Правото на исплата застарува три години по заштитениот настан.
- Сите банки со дозвола од Централната банка се членки на Фондот: Addiko, Adriatic, CKB, Erste, Hipotekarna, Lovćen, NLB, Prva banka, Universal Capital, Zapad и Ziraat.
Како се оданочува каматата?
- Каматата е приход од капитал и се оданочува со 15 % од бруто-каматата.
- Банката го пресметува и го задржува данокот при исплатата на каматата, па депонентот го добива нето-износот.
- Од ноември 2025 каматата на обврзниците што ги издаваат државата, Централната банка или општините не се смета за приход од капитал.
Колкави се каматните стапки и колку се штеди?
- Пондерираната просечна ефективна каматна стапка на депозитите во јуни 2026 изнесуваше 0,30 %.
- Депозитите во банките на крајот на јуни 2026 изнесуваа 6.055,97 милиони евра, од кои 84,27 % се депозити по видување, а 15,48 % орочени депозити.
- Меѓу орочените депозити најголеми групи се оние од една до три години (39,85 %) и од три месеци до една година (37,80 %).
- Централната банка пропишува како банките ја пресметуваат и прикажуваат ефективната каматна стапка на депозитите, па споредувајте ги понудите според ефективната, а не според номиналната стапка.
Отворањето сметка го опфаќаме во водичот за банкарските сметки за странци, а данокот при продажба на стан во водичот за данокот на капитална добивка. Внесувањето и плаќањето во готово го опфаќаме во водичот за внесувањето готовина, а годишната пријава во водичот за даночната пријава за данокот на доход.
Често поставувани прашања
Колку пари во банка се осигурени во Црна Гора? Осигурени се до 50.000 евра по депонент во секоја банка, а парите од продажба на дом во кој сте живееле имаат уште 30.000 евра заштита шест месеци.
За колку дена Фондот ги исплаќа депозитите? Парите мора да бидат достапни во рок од седум работни дена од денот кога Централната банка ќе отвори стечај или ќе ги прогласи депозитите за недостапни.
Дали се заштитени депозитите на странците? Да, заштитени се депозитите на физичките лица и друштвата, и на резидентите и на нерезидентите.
Колкав е данокот на каматата од штедењето? Каматата се оданочува со 15 %, а банката го задржува данокот кога ја исплаќа каматата.
Дали се заштитени парите во странска валута? Да, депозитите во странска валута се исплаќаат во евра по курсот на Централната банка на денот на заштитениот настан.
Колкава е просечната каматна стапка на штедењето? Пондерираната просечна ефективна каматна стапка на депозитите во јуни 2026 изнесуваше 0,30 %.
Извори
Износот на заштитата, привременото високо салдо, пресметката, исклучоците и роковите за исплата ги утврдува Законот за заштита на депозитите („Службен лист“ 72/2019 и 70/2026; членови од 6 до 9, 45 и 55), а избришаните исклучоци Законот за измени на Законот за заштита на депозитите („Службен лист“ 70/2026). Членките и постапката за исплата ги објавува Фондот за заштита на депозитите. Стапката од 15 % на приходот од капитал ја воведе измената на Законот за данокот на доход на физичките лица („Службен лист“ 146/2021), а ослободувањето за каматата на државните обврзници измената од 2025 („Службен лист“ 133/2025). Каматните стапки и депозитите се објавени во Билтенот на Централната банка 7/2026 (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 27 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е финансиски совет.