Какви видови животно осигурување постојат во Црна Гора и како да се откажете? Во Црна Гора животно осигурување смеат да продаваат само друштвата што имаат дозвола за животно осигурување од Агенцијата за надзор на осигурувањето. Ризико полисата им го исплаќа договорениот износ на корисниците само ако осигуреникот почине за време на договорот и нема елемент на штедење, додека мешовитата полиса го комбинира покритието за смрт со штедење што се исплаќа на крајот на договорот. Кај осигурувањето unit-linked вие го сносите инвестицискиот ризик. Вашата понуда ве обврзува осум дена, односно триесет дена кога е потребен лекарски преглед, а од индивидуален договор можете да се откажете во рок од 30 дена од известувањето дека е склучен, без обврски од договорот. Ако одговорот на осигурувачот не ве задоволува, се жалите до Агенцијата во рок од една година од последната одлука на друштвото.
Овој водич објаснува кои видови животно осигурување постојат, како се склучува договорот, кога можете да се откажете и да ја откупите полисата, каде да се осигурате и како да поднесете приговор. Овој водич е корисен ако во Црна Гора размислувате за животно осигурување, банката ви бара полиса за кредит или веќе плаќате полиса.
Кои видови животно осигурување постојат?
| Вид | Што покрива | Штедење |
| ризико осигурување | смрт на осигуреникот за време на договорот | не |
| осигурување за доживување | исплата ако осигуреникот го доживее крајот на договорот | да |
| мешовито осигурување | смрт за време на договорот и доживување на неговиот крај | да |
| рентно осигурување | периодични исплати за определен период или доживотно | да |
| осигурување unit-linked | смрт и вложување во удели во инвестициски фондови | вложување со ризик |
- Кај ризико осигурувањето, ако осигуреникот го доживее крајот на договорот, корисникот не добива ништо, а осигурувачот ја задржува премијата како цена на покритието.
- Ризико животна полиса служи како обезбедување кога земате кредит од банка.
- Кај мешовитото осигурување износот при смрт и износот при доживување не мора да бидат исти.
- Мешовитите договори по правило учествуваат во добивката на осигурувачот, но договорот не го гарантира износот на добивката.
- Кај осигурувањето unit-linked дел од премијата оди за покритие за смрт, дел за вложување во фондови, а дел за трошоци, па на крајот ја добивате вредноста на портфолиото намалена за даноците и трошоците.
- Покрај основната полиса можете да додадете дополнителни осигурувања за последиците од незгода, тешки болести како малигни тумори и инфаркт, хируршки интервенции и ослободување од плаќање премија за време на неспособност за работа по незгода.
Како се склучува договорот?
- Пред договорот осигурувачот ви ги дава условите на осигурувањето и документот со клучни информации за производот, а за осигурувањето unit-linked и проспектот на фондот и клучните информации за фондот.
- Пред договорот ги добивате и табелата на откупни вредности, основата за учество во добивката, премијата со сите трошоци и даноци и информациите за вашето право на откажување.
- Овие информации ги добивате писмено, на службениот јазик на Црна Гора, а на друг траен медиум или веб-страница само ако се согласите.
- Понудата обично ја поднесувате на образецот на осигурувачот и по правило ве обврзува осум дена од нејзиниот прием во друштвото, односно триесет дена кога е потребен лекарски преглед.
- Ако во тој рок осигурувачот не ја одбие понудата што не отстапува од условите на осигурувањето, се смета дека договорот е склучен.
- Полисата, како доказ за договорот, ги содржи најмалку страните, осигуреникот, ризикот, траењето, премијата, сумата на осигурување и датумот на издавање.
Кога можете да се откажете и да ја откупите полисата?
- Од индивидуален договор за животно осигурување можете да се откажете најдоцна во рок од 30 дена од приемот на известувањето од осигурувачот дека договорот е склучен, и тогаш немате обврски од договорот.
- Мешовитото осигурување можете да го откупите пред неговиот крај, само по одреден број години и ако сте ги платиле премиите за тој период, а исплатата е според табелата на откупни вредности во полисата.
- Со капитализација престанувате да плаќате премии, договорот останува во сила, а на крајот осигурувачот исплаќа намалена сума според табелата на капитализирани износи.
- Заемот на полисата е аванс до откупната вредност на полисата, на кој плаќате камата.
- Со винкулација правото на исплата на сумата на осигурување го пренесувате на доверител, најчесто банката што ви дава кредит.
- Ако осигурувачот нуди индексација, сумата на осигурување и премијата растат за да ја заштитат вредноста на сумата од инфлацијата.
- Осигурувачот ве известува писмено еднаш годишно за вашето учество во добивката.
Каде да се осигурате?
- Регистарот на Агенцијата за надзор на осигурувањето наведува дозвола за животно осигурување за Lovćen životna osiguranja, Wiener Städtische životno osiguranje, Uniqa životno osiguranje и Grawe osiguranje.
- Договорот го склучувате директно со друштвото или преку застапници и брокери во осигурувањето, вклучително и банките што делуваат како застапници во осигурувањето.
- Пред договорот застапникот или брокерот ви кажува во кој регистар е впишан, за кое друштво работи и дека имате право на приговор.
- Едно лице може да има повеќе полиси за животно осигурување, па споредете ги понудите на неколку друштва и внимателно прочитајте ги исклучоците.
Како да поднесете приговор?
- Најпрвин му пишувате на осигурувачот, застапникот или брокерот со чија работа не сте задоволни.
- До Агенцијата се обраќате ако не сте задоволни од одговорот или друштвото не одлучило во законскиот рок, најдоцна една година по неговата последна одлука.
- Во приговорот ги наведувате вашето име, адреса и телефонски број, предметот и причините и името на друштвото и приложувате копија од понудата или полисата, вашето претходно писмо, одговорот на друштвото и доказите.
- Приговорот го предавате во архивата на Агенцијата на улица Московска 17A во Подгорица, по пошта или по е-пошта на agencija@ano.co.me.
- Агенцијата ви го испраќа конечниот одговор во рок од 30 дена откако ќе ги собере сите релевантни факти, но не ја оценува исправноста на наодите на лекарите-проценувачи и вештаците на осигурувачот.
- Постапката се запира ако покренете спор пред суд или во Центарот за алтернативно решавање на спорови или се спогодите со друштвото.
Кредитот за кој банката бара полиса го опфаќаме во водичот за потрошувачкиот кредит, а штедењето без осигурување во водичот за штедењето во банка. Што добива семејството од државата по смртта на хранителот објаснуваме во водичот за семејната пензија, а друга доброволна полиса во водичот за каско осигурувањето на автомобил.
Често поставувани прашања
Што е ризико животно осигурување? Ризико осигурувањето им го исплаќа договорениот износ на корисниците ако осигуреникот почине за време на договорот, нема елемент на штедење и често служи како обезбедување за кредит.
Дали добивам пари назад ако ја надживеам ризико полисата? Не, осигурувачот ја задржува премијата како цена на покритието за смрт, а исплата постои само кај мешовитото осигурување или осигурувањето за доживување.
Може ли да се откажам од животното осигурување? Од индивидуален договор можете да се откажете најдоцна 30 дена по приемот на известувањето дека е склучен, без обврски од тој договор.
Што е откупна вредност на полисата? Откупната вредност е износот што осигурувачот ви го исплаќа ако предвремено го прекинете мешовитото осигурување, по одреден број години плаќање, според табелата во полисата.
Кој го сноси ризикот кај осигурувањето unit-linked? Вие како договорувач го сносите ризикот од промената на вредноста на уделите во фондовите, а осигурувачот го сноси осигурителниот ризик.
Каде да се жалам на осигурувач? Најпрвин до осигурувачот, а потоа до Агенцијата за надзор на осигурувањето, најдоцна една година по последната одлука на друштвото.
Извори
Видовите животно осигурување, дополнителните осигурувања, понудата, полисата, информациите пред договорот, правото на откажување од 30 дена, откупот, капитализацијата, заемот на полисата, винкулацијата и индексацијата се опишани во прирачникот за потрошувачи за животното осигурување на Агенцијата за надзор на осигурувањето од декември 2025. Рокот од една година, содржината на приговорот и постапката на Агенцијата се опишани во брошурата на Агенцијата за постапката по приговорите, а друштвата со дозвола за животно осигурување во регистарот на друштва за осигурување (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 28 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е совет за осигурување ниту за инвестиции.