Jak założyć organizację pozarządową w Czarnogórze? Stowarzyszenie pozarządowe w Czarnogórze zakładają co najmniej trzy osoby, z których jedna musi mieć miejsce zamieszkania, pobyt albo siedzibę w Czarnogórze, a fundację może założyć jedna osoba, niezależnie od miejsca zamieszkania. Wniosek o rejestrację składa się w ministerstwie, także online przez portal ngo.gov.me; rejestracja jest bezpłatna i trwa do 30 dni.
Stowarzyszenie powstaje na zgromadzeniu założycielskim, które przyjmuje akt założycielski i statut oraz wybiera osobę upoważnioną do reprezentacji. Wniosek kieruje się do Ministerstwa Rozwoju Inwestycji Regionalnych i Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, a 30 dni liczy się od złożenia kompletnego wniosku. Z chwilą rejestracji organizacja uzyskuje osobowość prawną. Orzeczeniem opublikowanym 5 sierpnia 2026 roku Sąd Konstytucyjny uchylił art. 18a ustawy, który nakazywał odmowę rejestracji z powodu celów zapisanych w statucie. Ten poradnik wyjaśnia, kto może być założycielem, jakie dokumenty są potrzebne, jak przebiega rejestracja, jakie obowiązki ma organizacja po rejestracji i co zmieniło nowe orzeczenie Sądu Konstytucyjnego.
Stowarzyszenie czy fundacja?
| Stowarzyszenie pozarządowe | Fundacja pozarządowa | |
| czym jest | dobrowolna organizacja non-profit z członkami, działająca dla celów wspólnych albo ogólnych | dobrowolna organizacja non-profit bez członków, z majątkiem początkowym albo bez niego, działająca dla celów ogólnych |
| założyciele | co najmniej trzy osoby | jedna albo więcej osób |
| miejsce zamieszkania założycieli | co najmniej jedna osoba z miejscem zamieszkania, pobytem albo siedzibą w Czarnogórze | nie jest wymagane |
| zasady szczególne | osoba małoletnia, która ukończyła 14 lat, może być założycielem za zgodą przedstawiciela ustawowego | może zostać założona także w testamencie |
| organ zarządzający | zgromadzenie | zarząd |
- Założycielami mogą być krajowe i zagraniczne osoby fizyczne i prawne.
- Ustawa nie dotyczy partii politycznych, związków zawodowych, organizacji sportowych, zrzeszeń gospodarczych ani organizacji i fundacji zakładanych przez państwo; te powstają na podstawie odrębnych ustaw.
Jakie dokumenty są potrzebne do rejestracji?
- Wypełniony formularz wniosku o wpis do rejestru stowarzyszeń albo rejestru fundacji.
- Akt założycielski, czyli uchwała o założeniu, z danymi założycieli (imię i nazwisko, numer identyfikacyjny albo numer paszportu w przypadku cudzoziemców, podpis; w przypadku osoby prawnej jej numer podatkowy i podpis osoby upoważnionej) oraz organizacji (nazwa, adres i siedziba, cele i działania, osoba upoważniona do reprezentacji).
- Protokół ze zgromadzenia założycielskiego.
- Statut, który określa nazwę i siedzibę, cele i działania, organy i sposób podejmowania decyzji, wybór i kadencję przedstawiciela, jawność działania, finansowanie i ewentualną działalność gospodarczą.
- Nazwę rejestruje się w języku czarnogórskim, a dodatkowo można ją zarejestrować w języku w urzędowym użyciu i w języku obcym; musi różnić się od nazwy organizacji już wpisanej do rejestru.
- Nazwa może zawierać imię i nazwisko osoby fizycznej tylko za zgodą tej osoby albo jej spadkobierców.
- W przypadku fundacji akt założycielski zawiera też dane członków zarządu i ewentualnego majątku początkowego.
Jak złożyć wniosek?
| Sposób | Co jest potrzebne |
| online, przez ngo.gov.me | aktywowany elektroniczny dowód osobisty z podpisem elektronicznym i konto na idp.gov.me; dokumenty dołącza się jako skany albo podpisane elektronicznie |
| osobiście albo pocztą | dokumenty papierowe do Ministerstwa w Podgoricy |
- Przez ten sam portal składa się wnioski o zmianę danych albo wykreślenie wpisu, sprawdza status wniosku i pobiera decyzję.
- Nie pobiera się opłaty administracyjnej.
Ile trwa rejestracja?
- Ministerstwo wpisuje organizację do rejestru w ciągu 30 dni od złożenia kompletnego wniosku.
- Jeśli rejestracja nie nastąpi w tym terminie, uznaje się ją za dokonaną pierwszego dnia po jego upływie, a Ministerstwo wydaje decyzję w ciągu trzech dni.
- Decyzję o odmowie rejestracji można zaskarżyć do Sądu Administracyjnego w ciągu 20 dni od jej doręczenia.
- Dane z rejestru są jawne i można je wyszukać na ngo.gov.me.
Co zmieniło orzeczenie Sądu Konstytucyjnego?
Art. 18a ustawy, dodany nowelizacją z 2017 roku, przewidywał odmowę rejestracji, jeśli cele zapisane w statucie są sprzeczne z Konstytucją albo ustawą. 23 czerwca 2026 roku Sąd Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i go uchylił; przepis przestał obowiązywać w dniu publikacji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym, 5 sierpnia 2026 roku. Zakazanie organizacji, która zagraża porządkowi konstytucyjnemu, nadal należy do kompetencji Sądu Konstytucyjnego.
Jakie obowiązki ma organizacja po rejestracji?
| Obowiązek | Termin albo warunek |
| zgłoszenie każdej zmiany zarejestrowanych danych | 30 dni od zmiany |
| publikacja rocznego sprawozdania finansowego na stronie internetowej | dziesięć dni od przyjęcia, jeśli przychody w danym roku przekroczyły 10 000 € |
| działalność gospodarcza | tylko jeśli przewiduje ją statut i jest wpisana do rejestru działalności gospodarczej |
| limit przychodów z działalności gospodarczej | powyżej 4 000 € w roku organizacja nie może prowadzić tej działalności bezpośrednio do końca roku, chyba że przychody nie przekraczają 20% łącznych przychodów z poprzedniego roku |
- Przychody z działalności gospodarczej powyżej ustawowego limitu wpłaca się do budżetu, a zysk musi zostać przeznaczony w Czarnogórze na cele organizacji.
- Stowarzyszenie zostaje też wykreślone z rejestru, jeśli liczba członków spadnie poniżej trzech, a organ zarządzający nie przyjmie nowych członków w ciągu roku.
- Po rejestracji następuje rejestracja podatkowa i otwarcie rachunku bankowego, jak w przypadku każdej innej osoby prawnej.
Do złożenia wniosku online potrzebny jest aktywowany dowód osobisty, co wyjaśniamy w poradniku o aktywacji elektronicznego dowodu osobistego, a jak sprawdzić osobę prawną w rejestrze, w poradniku o sprawdzaniu firmy. Przy działalności nastawionej na zysk warto porównać zasady z poradnikiem o przedsiębiorcy indywidualnym, a jak organizacja może uzyskać informacje od organów władzy publicznej, omawiamy w poradniku o dostępie do informacji publicznej.
Najczęściej zadawane pytania
Ilu założycieli potrzebuje organizacja pozarządowa w Czarnogórze? Stowarzyszenie zakładają co najmniej trzy osoby, z których jedna ma miejsce zamieszkania, pobyt albo siedzibę w Czarnogórze; fundację może założyć jedna osoba.
Ile kosztuje rejestracja organizacji pozarządowej? Nic. Za wpis do rejestru organizacji pozarządowych nie pobiera się opłaty administracyjnej.
Ile trwa rejestracja organizacji pozarządowej? Do 30 dni od złożenia kompletnego wniosku; jeśli Ministerstwo nie rozstrzygnie w terminie, rejestrację uznaje się za dokonaną następnego dnia.
Czy organizację pozarządową można zarejestrować online? Tak, przez portal ngo.gov.me, z aktywowanym elektronicznym dowodem osobistym i kontem na idp.gov.me.
Czy cudzoziemiec może założyć organizację pozarządową w Czarnogórze? Tak. Założycielami mogą być zagraniczne osoby fizyczne i prawne, a w przypadku stowarzyszenia co najmniej jedna osoba zakładająca musi mieć miejsce zamieszkania, pobyt albo siedzibę w Czarnogórze.
Czy organizacja pozarządowa może zarabiać? Może prowadzić działalność gospodarczą przewidzianą w statucie, jeśli jest wpisana do rejestru działalności gospodarczej, ale z rocznym limitem 4 000 € albo 20% przychodów z poprzedniego roku.
Źródła
Zakładanie, rejestrację i obowiązki określa ustawa o organizacjach pozarządowych (Dziennik Urzędowy 39/2011), zmieniona nowelizacją 37/2017 (termin 30 dni), a art. 18a uchyliło orzeczenie Sądu Konstytucyjnego U-I nr 23/18 (Dziennik Urzędowy 116/2026). Dokumenty, właściwość i terminy przy składaniu wniosku online wymienia portal Rejestru organizacji pozarządowych, a rejestrację online opisuje komunikat Ministerstwa. Informacje sprawdzono 29 września 2026 roku. Fijaka jest platformą ogłoszeniową; ten tekst nie stanowi porady prawnej.