Recht op informatie in Montenegro 2026: wat de nieuwe wet brengt, hoe je een verzoek indient, de termijn van 15 dagen, wat kopieën kosten en hoe je in beroep gaat bij het Agentschap

Hoe vraag je in Montenegro informatie op bij een overheidsorgaan? Iedereen, ook een buitenlander, mag zonder opgave van redenen schriftelijk of mondeling een verzoek indienen. Het orgaan beslist binnen 15 dagen, of binnen 48 uur als leven, gezondheid of het milieu op het spel staan. Er worden geen leges geheven. Tegen een besluit of stilzwijgen ga je binnen 15 dagen in beroep bij het Agentschap.

Sinds juli 2026 past Montenegro een nieuwe wet op de vrije toegang tot informatie toe (Staatsblad 160/25), die de wet van 2012 heeft vervangen. Elke binnenlandse of buitenlandse natuurlijke persoon of rechtspersoon mag een overheidsorgaan zonder opgave van redenen om informatie vragen. Je dient het verzoek schriftelijk of mondeling in, en het orgaan beslist erover uiterlijk binnen 15 dagen, of binnen 48 uur als de bescherming van leven, vrijheid, gezondheid of het milieu op het spel staat. Er worden geen leges geheven, en als het orgaan het verzoek volledig inwilligt, stuurt het de informatie zonder besluit en zonder kosten in rekening te brengen. Tegen een besluit, en ook tegen stilzwijgen van het orgaan, ga je binnen 15 dagen in beroep bij het Agentschap voor de Bescherming van Persoonsgegevens en de Vrije Toegang tot Informatie, en het Agentschap beslist binnen 30 dagen. Deze gids is handig als je in Montenegro documenten of gegevens van een overheidsorgaan wilt inzien.

Deze gids legt uit wie je om informatie kunt vragen, hoe je een verzoek indient, welke termijnen het orgaan moet halen, wat je betaalt, wanneer een orgaan mag weigeren en hoe je in beroep gaat.

Wie kun je om informatie vragen?

• Een overheidsorgaan is een staatsorgaan, een orgaan van de staatsadministratie, een gemeente en een orgaan van de lokale overheid, een instelling en een bedrijf dat is opgericht door of voor het merendeel eigendom is van de staat of een gemeente.
• Een overheidsorgaan is ook een rechtspersoon, eenmanszaak of natuurlijke persoon die openbaar gezag uitoefent of een openbare dienst verleent, een openbaar fonds beheert of voor het grootste deel uit openbare middelen wordt gefinancierd.
• Informatie is elk document, deel van een document, gegeven of gegevensbestand dat het orgaan bezit, in welke vorm ook, ongeacht wie het heeft opgesteld.
• Op zijn website publiceert het orgaan een gids voor toegang tot informatie, formulieren, een lijst van ambtsdragers en leidinggevenden met hun bezoldiging en individuele betalingen aan natuurlijke personen en rechtspersonen, behalve gegevens waartoe de toegang beperkt is.

Hoe dien je een verzoek in?

• Een schriftelijk verzoek geef je persoonlijk af of stuur je per post, fax of elektronisch, en een mondeling verzoek doe je voor proces-verbaal bij het orgaan, dat je een ontvangstbewijs geeft.
• In het verzoek vermeld je de titel van de informatie of gegevens waarmee die te vinden is, hoe je toegang wilt en je voornaam, achternaam en adres.
• Het Agentschap publiceert een verzoekformulier, maar het orgaan moet ook een verzoek behandelen dat niet op het formulier staat.
• Eén verzoek kan meerdere informatiestukken omvatten, maar een verzoek om een analyse, instructies of een advies op te stellen of vragen te beantwoorden geldt niet als een verzoek om toegang tot informatie.
• Je kiest of je de informatie bij het orgaan inziet, die zelf kopieert of scant, of het orgaan je een kopie laat sturen, persoonlijk, per post of elektronisch.
• Is het verzoek onvolledig, dan vraagt het orgaan je het binnen vijf dagen aan te vullen, en heeft het de informatie niet, dan stuurt het het verzoek binnen vijf dagen door naar het bevoegde orgaan.
• Een openbaar register of openbare registratie mag je binnen vijf dagen inzien, zonder besluit.

Welke termijnen moet het orgaan halen?

Wat betaal je?

• Voor een verzoek om toegang tot informatie worden geen leges geheven.
• Als het orgaan het verzoek volledig inwilligt, stuurt het je de informatie zonder besluit en zonder kosten in rekening te brengen.
• In andere gevallen betaal je de werkelijke kosten van kopiëren, scannen en verzenden voordat je de informatie krijgt.
• Volgens het besluit over de vergoeding van kosten, dat geldt tot er nieuwe regels zijn vastgesteld, kost een zwart-witkopie in A4-formaat € 0,03 per pagina, waarbij de eerste 20 pagina’s gratis zijn, kost scannen € 0,20 per pagina en een cd of dvd € 1.
• Het orgaan kan kosten tot € 3 kwijtschelden, en voor personen met een handicap en personen in sociale nood draagt het orgaan de kosten.
• Je betaalt ook niets voor informatie die het orgaan op zijn website had moeten publiceren maar dat niet heeft gedaan.

Wanneer mag een orgaan een verzoek weigeren?

• Het orgaan weigert een verzoek als het vraagt om nieuwe informatie op te stellen, als je een onvolledig verzoek niet aanvult, als je dezelfde informatie in de laatste 90 dagen hebt gekregen of als het orgaan de informatie niet heeft en niet weet wie die wel heeft.
• Het mag de toegang alleen beperken na een schade- en belangentoets, ter bescherming van de privacy, veiligheid en defensie, een strafrechtelijk onderzoek, bedrijfs- en belastinggeheimen, intellectueel eigendom en andere belangen die in de wet staan.
• Gegevens over ambtsdragers en over overheidsgeld, behalve sociale uitkeringen, gezondheidszorg en werkloosheidsuitkeringen, worden niet als privacy beschermd.
• Is maar een deel van de informatie beperkt, dan krijg je een kopie waarin dat deel is weggelakt, met de aantekening “weglating aangebracht” en de omvang van de weglating.

Hoe ga je in beroep?

• Je dient het beroep rechtstreeks in bij het Agentschap binnen 15 dagen na ontvangst van het besluit of de kennisgeving, met het besluit en je verzoek als bijlage.
• Beslist het orgaan niet op tijd, dan ga je in beroep wegens stilzwijgen van het bestuur en voeg je je verzoek en het bewijs van indiening bij.
• Het Agentschap vraagt het orgaan binnen vijf dagen om een reactie en beslist binnen 30 dagen na een volledig beroep, en het orgaan moet het besluit binnen acht dagen uitvoeren.
• Voert het orgaan het besluit niet uit, dan geeft het Agentschap op jouw verzoek binnen drie dagen een uitvoeringsbesluit en kan het naleving afdwingen met een boete.
• Tegen het besluit van het Agentschap begin je een bestuursrechtelijk geschil, dat met spoed wordt behandeld.
• Een orgaan dat bijvoorbeeld niet binnen 15 dagen een besluit neemt, begaat een overtreding waarvoor het als rechtspersoon een boete van € 500 tot € 20.000 krijgt.

Een klacht over een overheidsorgaan bij de ombudsman behandelen we in onze gids over de Ombudsman, en een advocaat die de staat betaalt in onze gids over kosteloze rechtsbijstand. Online indienen met je identiteitskaart behandelen we in onze gids over de elektronische identiteitskaart activeren, en inzage in je eigen medisch dossier in onze gids over patiëntenrechten.

Veelgestelde vragen

Moet ik uitleggen waarom ik de informatie wil? Nee, elke binnenlandse of buitenlandse natuurlijke persoon of rechtspersoon heeft zonder opgave van redenen recht op toegang tot informatie.

Binnen welke termijn moet het orgaan mijn verzoek beantwoorden? Uiterlijk binnen 15 dagen na een volledig verzoek, met een mogelijke verlenging van acht dagen, en binnen 48 uur voor de bescherming van leven, gezondheid of het milieu.

Wat kost toegang tot informatie? Er worden geen leges geheven, en als het orgaan het verzoek volledig inwilligt, betaal je ook geen kosten, terwijl je in andere gevallen betaalt voor kopiëren, scannen en verzenden.

Wat als het orgaan niet antwoordt? Je dient bij het Agentschap een beroep in wegens stilzwijgen van het bestuur, met je verzoek en het bewijs van indiening als bijlage.

Bij wie ga ik in beroep tegen een besluit? Bij het Agentschap voor de Bescherming van Persoonsgegevens en de Vrije Toegang tot Informatie, binnen 15 dagen na ontvangst van het besluit.

Kan ik een overheidsbedrijf om informatie vragen? Ja, een bedrijf dat is opgericht door of voor het merendeel eigendom is van de staat of een gemeente, is ook een overheidsorgaan.

Bronnen

Het recht op toegang, de plichten van het orgaan, het verzoek, de termijnen, de kosten, de weigering, het beroep, de uitvoering en de boetes staan in de nieuwe wet op de vrije toegang tot informatie (Staatsblad 160/25, artikelen 3, 4, 11, 14, 17, 21 tot en met 25, 28, 30, 33 tot en met 37, 39, 41, 42, 49, 51, 59, 61 en 64), gepubliceerd op de pagina met regelgeving van het Agentschap. Het Agentschap publiceert formulieren voor verzoeken en beroepen op zijn pagina met formulieren en uitleg voor burgers in zijn mededeling over de nieuwe wet, en de bedragen voor de kosten staan in het besluit over de vergoeding van kosten in procedures voor toegang tot informatie. De gelinkte pagina’s zijn in het Montenegrijns. De informatie is gecontroleerd op 28 september 2026. Fijaka is een advertentieplatform; deze tekst is geen juridisch advies.