Колку дена годишен одмор и колку прекувремена работа дозволува законот во Црна Гора? Вработениот во Црна Гора има право на најмалку 20 работни дена платен годишен одмор, односно 24 дена ако работи шест дена во неделата и 30 дена ако работи со скратено работно време. Полното работно време е 40 часа неделно, а со прекувремената работа не смее да надмине 48 часа неделно во просек во период од четири месеци, ниту 50 часа во која било поединечна недела. Ноќна работа е работата од 22 до 6 часот. Процентите за прекувремена работа, ноќна работа и работа на празник ги утврдува колективниот договор, а Општиот колективен договор од 2022 година се применуваше до 30 април 2026.
Правилата ги утврдува Законот за работните односи („Службен лист“ 74/2019), вклучувајќи ги измените 51/2026 што им дадоа на вработените право да одбијат прекувремена работа над законските граници и воведоа нови платени и неплатени отсуства. Овој водич ги објаснува годишниот одмор, прекувремената и ноќната работа, паузите и одморите, отсуствата и додатоците на платата. Овој водич е корисен ако работите во Црна Гора или вработувате луѓе таму.
Колку трае годишниот одмор?
| Ситуација | Годишен одмор |
| Полно работно време, петдневна работна недела | Најмалку 20 работни дена |
| Шестдневна работна недела | 24 работни дена |
| Скратено работно време на работно место со штетно влијание врз здравјето | Најмалку 30 работни дена |
| Почеток или престанок на работата во текот на годината | 1/12 од одморот за секој започнат месец работа |
- Државните празници што се неработни денови, платеното отсуство и боледувањето не се сметаат како денови годишен одмор.
- Колективните договори и договорите за вработување го зголемуваат одморот над законскиот минимум, на пример според работниот стаж.
- Не можете да се откажете од годишниот одмор, не смее да ви биде ускратен, а може да се замени со пари само кога престанува работниот однос.
Како се користи годишниот одмор?
- Работодавачот донесува план за користење на одморите до 30 април и го доставува решението за одмор најмалку 30 дена пред почетокот на одморот, освен ако не се договорите за пократок рок.
- Работодавачот може да ги смени датумите најдоцна пет работни дена пред почетокот на одморот, со ваша согласност, а без неа само во случај на виша сила.
- Одморот се користи во еден или два дела, а на ваше барање и во повеќе делови; првиот дел трае најмалку десет последователни работни дена во таа година, а остатокот се користи најдоцна до 30 јуни наредната година.
- Ако не сте можеле да го искористите одморот поради боледување или нега на дете, го користите најдоцна 15 месеци по крајот на годината во која сте го стекнале, а по породилно, татковско или родителско отсуство во рок од 15 месеци од враќањето на работа.
Кои се правилата за прекувремена работа?
- Прекувремена работа се воведува само при ненадејно зголемување на обемот на работа, виша сила или други исклучителни случаи, со писмено решение пред почетокот на работата; во итен случај решението се врачува најдоцна три работни дена подоцна.
- Работодавачот го известува трудовиот инспектор за прекувремената работа во рок од три дена.
- Работното време со прекувремената работа не смее да надмине 48 часа неделно во просек во период од четири месеци, ниту 50 часа во која било поединечна недела, а колективен договор може да дозволи најмногу 250 часа прекувремена работа годишно.
- Од 2026 година вработениот може да одбие прекувремена работа над тие граници и поради тоа не смее да трпи никакви штетни последици; ова не важи за војската, полицијата, безбедносните служби и службите за заштита и спасување.
- Прераспределбата на работното време не е прекувремена работа; тогаш работното време не смее да надмине 48 часа неделно, или со колективен договор и ваша писмена согласност најмногу 54 часа, односно 60 часа при сезонска работа.
Што важи за ноќната работа, паузите и одморите?
| Право | Законски минимум |
| Пауза при работа од најмалку шест часа | 30 минути, што се сметаат во работното време |
| Пауза при работа од четири до шест часа | 15 минути |
| Пауза при работа од најмалку десет часа | 45 минути |
| Дневен одмор меѓу два работни дена | 12 последователни часа |
| Неделен одмор | 24 часа плус дневниот одмор, по правило во недела |
| Ноќна работа | Од 22 до 6 часот; во просек најмногу осум часа во 24 часа, во период од четири месеци |
| Ноќна смена | Најмногу една работна недела по ред |
- Ноќната работа е забранета за бремена вработена, за вработена што неодамна родила и за вработена што дои.
- Бремена вработена и жена со дете под три години не работат прекувремено ниту ноќе.
- Родител на дете со пречки во развојот и самохран родител на дете под седум години работат прекувремено или ноќе само со писмена согласност.
Какви отсуства имате?
- Платено отсуство од седум работни дена при смрт на близок член на семејството и од еден работен ден за итна семејна причина предизвикана од болест или несреќа.
- Платено отсуство за склучување брак, тешка болест на близок член на семејството и стручен испит, во траење утврдено со колективниот договор и договорот за вработување.
- Неплатено отсуство до пет работни дена годишно за нега на член на семејството или домаќинството со тешка болест; за тоа време работодавачот не смее да ве одјави од социјалното осигурување.
Колкави се додатоците на платата?
Законот за работните односи бара основната плата да се зголеми за работниот стаж, ноќната работа, работата на државен празник и прекувремената работа, но процентите ги утврдуваат колективниот договор и договорот за вработување. Општиот колективен договор од 2022 година ги утврдуваше следниве минимални додатоци; тој се применуваше до 30 април 2026, а до 22 септември 2026 во „Службен лист“ не беше објавен нов општ колективен договор ниту ново продолжување.
| Основ | Додаток според Општиот колективен договор од 2022 |
| Ноќна работа | 40 % по час |
| Прекувремена работа | 40 % по час |
| Работа на државен или верски празник | 150 % по час |
| Работа во недела | 80 % по час, освен за работа во смени, хотели и јавен патнички превоз |
| Поделена смена | 10 % по час |
| Работен стаж | 0,5 % за секоја година до 10 години, 0,75 % од 10 до 20 и 1 % над 20 години |
- Истиот договор додаваше еден ден годишен одмор за 5 до 15 години стаж, два дена за 15 до 25, три дена за 25 до 35 и пет дена над 35 години.
- Според тој договор додатоците се собираа и не се сметаа во минималната плата.
- Кои додатоци важат за вас сега проверете во гранскиот колективен договор, колективниот договор кај вашиот работодавач и договорот за вработување.
Неработните денови ги објаснуваме во текстот за државните празници, минималната плата во текстот за минималната плата, а отказот и отказниот рок во текстот за престанокот на работниот однос.
Ако сте странец на кого сè уште му треба работна дозвола во Црна Гора, постапката ја објаснува RoNa Legal (страницата е на англиски).
Често поставувани прашања
Колку дена годишен одмор дава законот во Црна Гора? Најмалку 20 работни дена, 24 дена при шестдневна работна недела и најмалку 30 дена при скратено работно време.
Колку годишен одмор добивам ако сум почнал да работам во текот на годината? 1/12 од годишниот одмор за секој започнат месец работа кај работодавачот во таа година.
До кога можам да го искористам остатокот од годишниот одмор? Првиот дел од најмалку десет работни дена го користите во таа година, а остатокот најдоцна до 30 јуни наредната година.
Колку прекувремена работа е дозволена? Работното време со прекувремената работа не смее да надмине 48 часа неделно во просек во период од четири месеци, ниту 50 часа во една недела; колективен договор може да дозволи најмногу 250 часа годишно.
Колку се плаќаат прекувремената и ноќната работа? Според колективниот договор и договорот за вработување. Општиот колективен договор од 2022 година, кој се применуваше до 30 април 2026, утврдуваше 40 % и за двете.
Може ли да одбијам прекувремена работа? Да, ако вашето работно време би ги надминало законските граници, и поради одбивањето не смеете да трпите никакви штетни последици.
Извори
Годишниот одмор, работното време, прекувремената и ноќната работа, одморите и отсуствата ги утврдува Законот за работните односи (членови од 61 до 88, 98 и 125), изменет со 51/2026 (одбивање прекувремена работа, платени и неплатени отсуства). Додатоците на платата и на одморот ги утврдуваше Општиот колективен договор („Службен лист“ 150/2022, членови 5, 14 и 15), а неговото продолжување до 30 април 2026 е објавено во „Службен лист“ 45/2026 (страниците се на црногорски). Информациите се проверени на 25 септември 2026. Fijaka е платформа за огласи; овој текст не е правен совет.